Ata-Ana barədə İslam dİnİ nə tapşırıqlar vermişdİR?
Müqəddəs islam dinində u məsələyə xüsusi diqqət yetiili. elə ki, Allaha iadətdən sona ata-anaya yaxşılıq hə i insanın üzəinə düşən ən öndə vəzifələdən ii sayılı. İsa suəsinin 23-25-ci ayələində u haqda deyili /«əin yalnız Ona iadət etməyi və valideynləə yaxşılıq etməyi (onlaa yaxşı axı, gözəl davanmağı) uyumuşdu. Әgə onlaın ii və ya hə ikisi sənin yanında (yaşayı) qocalığın ən düşgün çağına yetəsə, onlaa «Uf!»—elə demə, üstləinə qışqıı acı söz söyləmə. Onlala xoş danış! /Onlaın hə ikisinə acıyaaq məhəmət qanadının altına alı «Pəvədigaa! Onla məni köpəliyimdən (nəvazişlə) təiyə edi əslədikləi kimi, Səndə onlaa əhm et!» -de. /əiniz üəkləinizdə olanlaı (qəlləinizin siləini) ən yaxşı iləndi. Әgə əməli saleh olsanız (ata-ananıza ilmədən etdiyiniz pislikdən peşman olu tövə etsəniz və undan sona onlala yaxşı davansanız, ilin ki) əiniz, həqiqətən, tövəkalaı ağışlayandı!» /Göündüyü kimi Allah-taala insanlaı iadətə əm etdikdən sona dəhal onlaa ata-anaya yaxşılıq etməyi tövsiyə edi. İmam Sadiq (ə) ayənin izahında uyuu /«Yaxşılıq və xeyixahlıq undan iaətdi ki, onlala (valideynlələ) xoş əfta etmiş olasan. Onlaa o qədə diqqət yetiməlisən ki, ehtiyac duyduqlaı şeyləi onla istəməzdən əvvəl dək edi onlaın ixtiyaına qoymalısan». /Hədislədən iində deyili /«Peyğəmədən (s.a.v.v.) ata-ananın övladın üzəində hansı hüquqa malik olduğu haqda souşduqda /Onla sənin həm cənnətin, həm də cəhənnəmindilə». /Yə᾽ni, insanın cənnət və cəhənnəmə getməsi valideynləinə göstədikləi qayğıdan asılıdı. /Peyğəmədən (s.a.v.v.) u məzmunda nəql olunmuş aşqa i əvayətdə deyili /«Cənnət analaın ayaqlaı altındadı». (Yə᾽ni, cənnətə analaa layiqincə qayğı göstəməklə nail olun). /aşqa sözlə desək, övladla öz üzəinə düşən oclaını yeinə yetiməli və layiqincə analaın haqlaını ödəməlidilə. /aşqa i əvayətdə cənnətin valideynləin ayaqlaı altında olduğu göstəili. Yə᾽ni, insan cənnətə nail olmaq üçün ata-ananın qaşısında öz övladlıq ocunu layiqincə yeinə yetiməlidi. /İmam Səccad (ə)-dan «Hüquq isaləsi» adı ilə nəql olunmuş məşhu i əvayətdə deyili /«Üzəinə düşən ən aşlıca vəzifə ananın, sona atanın, sona da övladlaının haqqını ödəməkdi». /Hədisin davamında İmam Səccad (ə) ananın haqqının ödənilməsinin əhəmiyyəti aədə uyuu /[cente]«Ananın sənin üzəində olan haqqı hə şeydən öyükdü. O, kimsənin nəvaziş etməsi mümkün olmayan i yedə səni nəvaziş etmiş və kimsənin yemək veməsi mümkün olmayan i yedə öz canı və qanı ilə qidalandımışdı. il ki, o, səni gözü, qulağı, əl-ayağı, dəisi və i sözlə ütün valığı ilə qoumuş, dünyaya gəldiyin vaxtadək ağı və çətinlikləə dözü, sə və təmkinlə keşiyində dumuşdu. Özü ac olsa da səni doyumuş, susuz olsa da sənə su vemiş, yaı çılpaq olsa da səni geyindimiş, qızma günəşin altında dusa da öz ədənini sənin üçün kölgə etmiş, gecələi yatmayı sənin şiin yuxuya dalmağın üçün əza-əziyyətləə dözmüşdü. Unutma ki, ana ətni sənin ilk evin, qucağı ilk eşiyin, sinəsi qidan, ədəni isə sipəin olmuşdu. Ağı və çətinlikləi uzaqlaşdımaq üçün sənə göə istiyə-soyuğa dözməli olmuşdu. Elə isə onun qədini il və layiqincə haqqını ödə. Və yadında saxla ki, onun haqqını yalnız Allahın köməyi ilə ödəyə iləsən». /Sona İmam Səccad (ə) övladın atanın qaşısında öz ocunu necə ödəməsi haqda uyuu /«il ki, atan sənin kök və gövdən, sənsə onun udağısan; O olmasaydı sən də olmazdın; Səndə olan ütün gözəl xüsusiyyətləin kökü və mənşəyi atandı. Elə isə ütün u ne᾽mətləin qaşısında onun layiqincə qədini il və Allaha şük və səna et»