QURANDA ADI ÇƏKİLƏN QADINLAR KİMLƏRDİR?

Allah-Taala dünyadakı insanlaın hidayəti üçün Quanı nazil etmiş və onlaın hidayəti istiqamətində müxtəlif üsulladan (vəd veməklə, hədələməklə, xəədalıq etməklə, xoş müjdə veməklə, hekayə fomında, zə məsəllələ və s.) istifadə etmişdi. iz u yazıda Quanda önək kimi təqdim olunan qadınlaı nəzədən keçiəcəyik. Qeyd edək ki, Quani-Kəimdə qadınladan iki fomada danışılı əzən qadının adı çəkiləək ona iaşa işaə olunu. əzən isə qadının adı çəkilmədən, lakin konket hə hansı i qadın haqqında nəql olunu. / /ilavasitə işaə olunan qadınla /Quanda yalnız i qadının – Həzət Məyəmin (ə) adı çəkilmişdi. elə ki, Quanın 19-cu suəsi “Məyəm” adlandıılmış və həmin suənin 16-cı ayəsində onun adı aşka şəkildə çəkilmişdi /وَاذْكُرْ فِي الْكِتَابِ مَرْيَمَ إِذِ انتَبَذَتْ مِنْ أَهْلِهَا مَكَاناً شَرْقِيّاً /“u kitada Məyəmi də yad et. O zaman o, ailəsindən ayılı (evinin, yaxud eytül-müqəddəsin şəq təəfində iadət məqsədilə xəlvət) i yeə çəkilmişdi.” /Quani-Kəimdə Həzət Məyəmin (ə) adı 20-dən çox suədə və 30-dan çox ayədə çəkilmişdi. “Əniya” suəsinin 91-ci ayəsindəisə həmin xanım iffətinə göə mədh olunu. /وَالَّتِي أَحْصَنَتْ فَرْجَهَا فَنَفَخْنَا فِيهَا مِن رُّوحِنَا /“Və ismətini (əkaətini) qouyan o qadını da yad et. iz Öz uhumuzdan ona üfüdük.” /Həzət Məyəmin (ə) dəfələlə Quanda mədh olunması əlkə ona göədi ki, yəhudilə həmin xanıma pis davanmış və ona öhtan atmışdıla. Quani-Kəim u aədə elə uyuu /وَبِكُفْرِهِمْ وَقَوْلِهِمْ عَلَى‏ مَرْيَمَ بُهْتَاناً عَظِيماً /“Onla həm də küf etdikləi (İsanı inka etdikləi) və Məyəmə qaşı öyük i öhtan dedikləi üçün lənətə düçü oldula”. (“Nisa”suəsi, ayə 156) /مَا الْمَسِيحُ ابْنُ مَرْيَمَ إِلَّا رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِهِ الرُّسُلُ وَأُمُّهُ صِدِّيقَةٌ كَانَا يَأْكُلاَنِ الطَّعَامَ انْظُرْ كَيْفَ نُبَيِّنُ لَهُمُ الآيَاتِ ثُمَّ انْظُرْ أَنَّى‏ يُؤْفَكُونَ /“Məyəm oğlu Məsih ancaq i peyğəmədi. Ondan əvvəl də peyğəmələ gəli getmişdi. Onun anası isə çox pak (Allahın hömkləini sidqi-üəkdən təsdiq edən) i qadın idi”. (“Maidə” suəsi, ayə 75) / /Dolayı yolla işaə olunan qadınla /Həzət Adəmin zövcəsi Həvvaya işaə edən ayə /يَاأَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمُ الَّذِي خَلَقَكُم مِن نَفْسٍ وَاحِدَةٍ وَخَلَقَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَبَثَّ مِنْهُمَا رِجَالاً كَثِيراً وَنِسَاءً /“Ey insanla! Sizi tək i şəxsdən (Adəmdən) xəlq edən, ondan zövcəsini (Həvvanı) yaadan və onladan da i çox kişi və qadınla töədən əinizdən qoxun!...”(“Nisa” suəsi, ayə 1) / /Səa padşahı ilqeysə işaə edən ayə /إِنِّي وَجَدتُّ امْرَأَةً تَمْلِكُهُمْ وَأُوتِيَتْ مِن كُلِّ شَيْ‏ءٍ وَلَهَا عَرْشٌ عَظِيمٌ /“Mən onlaa (Səa əhlinə) padşahlıq edən i qadın gödüm. Ona (dünyada şahlaa lazım olan) hə şey veilmişdi. Onun çox öyük, əzəmətli i taxtı da vadı”. (“Nəml” suəsi, ayə 23) / /Taixi nəzəiyyəyə göə ilqeys adlı u qadın Həzət Süleymanın dövündə geniş nüfuz daiəsinə malik olmuş və Səa qövmünə hökmdalıq etmişdi.O xanım Həzət Süleymanın dəvətindən sona təkallahlılığa təslim olmuşdu.“Nəml” suəsi 44-cü ayəyə əsasən ilqeys elə deyi /رَبِّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي وَأَسْلَمْتُ مَعَ سُلَيْمَانَ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ /“Ey əim! Mən (günəşə sitayiş etməklə) özümə zülm etmişdim. Mən atıq Süleyman vasitəsilə aləmləin əi olan Allaha təslim oldum!” / /Musanın anasına işaə edən ayə /وَأَوْحَيْنَا إِلَى‏ أُمِّ مُوسَى‏ أَنْ أَرْضِعِيهِ فَإِذَا خِفْتِ عَلَيْهِ فَأَلْقِيهِ فِي الْيَمِّ وَلاَ تَخَافِي وَلاَ تَحْزَنِي إِنَّا رَادُّوهُ إِلَيْكِ وَجَاعِلُوهُ مِنَ الْمُرْسَلِينَ /“iz, Musanın anasına (ilham yolu, yaxud öyada) “Musanı əmizdi; elə ki, ondan ötü qoxdun, onu dəyaya (Nil çayına) at. (Uşağın suda oğulacağından) qoxma və (ayılığına da) kədələnmə. iz onu sənə qaytaacaq, özünü də (şəiət sahii olan) peyğəmələdən edəcəyik!” – deyə ildidik”. (“Qəsəs” suəsi, ayə 7) / /Münəccimləin i oğlanın dünyaya gəli səni deviəcəkləi kimi gələcəkdən vedikləi xəədən dəhal sona Fion əm etdi ki, ütün yeni doğulmuşlaı öldüsünlə. u ayəyə əsasən göüük ki, Musanın anasına ilham olunu ki, qoxma, iz sənin və övladının himayəçisiyik. / /Həzət Musanın acısına işaə edən ayə /وَقَالَتْ لِأُخْتِهِ قُصِّيهِ فَبَصُرَتْ بِهِ عَن جُنُبٍ وَهُمْ لاَ يَشْعُرُونَ /“O, Musanın (Məyəm, yaxud Gülsüm adlı) acısına – “Onun dalınca get!” – dedi. O da (saaya yol tapı Fionun adamlaı onun kim olduğunu) hiss etmədən uzaqdan-uzağa onu gödü”. (“Qəsəs” suəsi, ayə 11) / /elə ki, Musanın anası öz qızına Musanın adınca gedi aqiətinin necə olacağını öyənməsini tapşıdı. Nəhayət, Musa Fion saayında sudan çıxaıldı. / /Həzət Şueyin qızlaına işaə edən ayə /وَلَمَّا وَرَدَ مَاءَ مَدْيَنَ وَجَدَ عَلَيْهِ أُمَّةً مِنَ النَّاسِ يَسْقُونَ وَوَجَدَ مِن دُونِهِمُ امْرَأَتَيْنِ تَذُودَانِ /“(Musa) Mədyən kənaındakı i quyuya çatanda onun aşında (heyvanlaını sulayan) i dəstə adam və onladan aşqa (qoyunlaı su içməyə və aşqalaının heyvanlaına qaışmağa qoymayan) iki qadın (qız) gödü”. (“Qəsəs” suəsi, ayə 23) /Ayənin davamına əsasən və təfsiçiləin nəzəinə göə, həmin iki qadın Şueyin iki qızı idi. Onladan ii gələcəkdə Musanın zövcəsi olu. / /Məyəmin anası və İmanın həyat yoldaşına işaə edən ayə /إِذْ قَالَتِ امْرَأَةُ عِمْرَانَ رَبِّ إِنِّي نَذَرْتُ لَكَ مَا فِي بَطْنِي مُحَرَّراً فَتَقَبَّلْ مِنِّي إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ /“İmanın zövcəsinin (Hənnənin) – “Ey əim, ətnimdəkini sənə xidmətka (qul) olmaq üçün nəzi ediəm. (u nəzii) məndən, qəul et! Ələttə, sən eşidən və ilənsən!” – dediyini xatıla!”(“Ali-İman” suəsi, ayə 35) /əziləinin fikinə göə, adı Hənnə olan u qadın övlad sahii olacağı təqdidə, onu məədə xidmətçi olmaq üçün nəzi etmişdi. / /Həzət Nuhun və Həzət Lutun zövcəsinə işaə edən ayə /ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلاً لِلَّذِينَ كَفَرُوا امْرَأَةَ نُوحٍ وَامْرَأَةَ لُوطٍ كَانَتَا تَحْتَ عَبْدَيْنِ مِنْ عِبَادِنَا صَالِحَيْنِ فَخَانَتَاهُمَا فَلَمْ يُغْنِيَا عَنْهُمَا مِنَ اللَّهِ شَيْئاً وَقِيلَ ادْخُلاَ النَّارَ مَعَ الدَّاخِلِينَ /Quani-Kəim iki günahka qadının simasında pis insan nümunəsini göstəəək elə uyuu “Allah kafiləə Nuhun zövcəsini və Lutun zövcəsini məsəl çəki. Onla izim qullaımızdan iki saleh əndənin kəini altında idilə. Onla ələinə xəyanət etdilə və (Nuhla Lut) onlaı Allahdan (Allahın əzaından) heç vəchlə qutaa ilmədilə. Onlaa “aşqalaı ilə ilikdə siz ikiniz də Cəhənnəmə giin!”– deyildi.” (“Təhim” suəsi, ayə 10) /Allah uada onlaı kafi insanlaın nümunəsi kimi yad edi. u qadınla peyğəməə xəyanət etdilə, yəni onun dini ilə pis əfta etdilə. Həm ulul-əzm peyğəmə olan Lutun zövcəsi və həm də İahimin (ə) şəiətinin hafizi olan Nuhun zövcəsi onlaın məktəini qəul etmədilə. /