İMAMƏT BƏHSLƏRİ NƏ VAXTDAN BAŞLANDI?

İMAMƏT ƏHSLƏİ NƏ VAXTDAN AŞLANDI? / /İslam peyğəməindən sona canişinlik məsələsi ilə ağlı müahisə yaananda i qup Peyğəməin (s) özünə canişin tə’yin etmədiyini və u işi ümmətin öz öhdəsinə qoyduğunu iddia etdi. Dedilə ki, ümmət i yeə toplaşı, öz aalaından i nəfəi əhə seçməlidi. Həmin şəxs hökuməti idaə etməli, xalqın nümayəndəsi olaaq əhəlik vəzifəsini yeinə yetiməlidi. Həçənd, İslam taixində elə i seçki əsla aş vemədi. Xəlifəliklə ağlı ilk məhələ yalnız səhaədən təşkil olunan kiçik i dəstənin tə’yini, ikinci məhələ səsvemə, üçüncü məhələ isə altı nəfədən iaət i şua vasitəsilə aşa çatdı. u növ təfəkkü təzinin təəfdalaı “əhli-sünnə” adlanıla. /u fikə müxalif qupun əqidəsincə, Peyğəməin (s) canişini Allah təəfindən tə’yin olunmalıdı. Çünki o, ümmətin maddi və mə’nəvi əhəliyini öhdəsinə götümək, İslamın əsaslaını qoumaq, dini yaşatmaq, şə’i hökm və Qu’anın incəlikləini şəh etmək üçün Peyğəmə (s) kimi yüksək elmə malik olmalı, günah və xətaya yol veməməlidi. u qup “İmamiyyə”, yaxud “şiə” adlanı. u ad Peyğəmədən (s) nəql olunan hədislədən götüülmüşdü. elə ki, əhli-sünnənin məşhu mənələindən sayılan “Əd-duul-mənsu” kitaında Cai in Adullah Ənsaidən elə nəql olunu /“iz Peyğəməin (s) yanında idik. u zaman Əlinin (ə) izə təəf gəldiyini gödük. Peyğəmə (s) uyudu /...اِنَّ هذا وَ شِيعَتَهُ لَهُم الْفائِزُونَ يَوْمَ الْقِيامَةِ /“O və onun şiələi qiyamət günü nicat tapacaqla.” u məqamda “İnnəl-ləzinə amənu və əmilus-salihati ulaikə hum xəyul-əiyyəh” («Həqiqətən, iman gətii saleh iş göənlə yaadılmışlaın ən yaxşılaıdı») ayəsi nazil oldu.” /(“Əd-duul-mənsu”, 6-cı cild, səh. 379. (“əyyinə” suəsinin 7-ci ayəsinin təfsiində) /Hici-qəməi 5-ci əsin məşhu əhli-sünnə alimi Hakim Nişapui “Şəvahidut-tənzil” kitaında Peyğəməi-əkəmdən (s) müxtəlif sənədlələ u məzmunu ifadə edən iyimidən atıq əvayət nəql etmişdi. O cümlədən, İn Aasdan elə nəql olunu /“Həqiqətən, iman gətii saleh iş göənlə yaadılmışlaın ən yaxşılaıdı!” ayəsi nazil olanda, Peyğəməi-əkəm (s) Əliyə (ə) uyudu /هُوَ اَنْتَ وَ شيعَتَكَ... /“u ayədə məqsəd sən və sənin şiələindi!” /(“Şəvahidut-tənzil”, 2-ci cild, səh. 357.) /aşqa i hədisdə Əu əzədən nəql olunu ki, Peyğəməi-əkəm (s) u ayəni tilavət etdikdən sona uyudu /هُمْ اَنْتَ وَ شيعَتَكَ يا عَلِىّ /“Ya Əli! Onla sən və şiələindi!” /(“Şəvahidut-tənzil”, 2-ci cild, səh. 359) /u hədis əhli-sünnə İn Həcəin “Əs-səvaiq” və Məhəmməd Şələncinin “Nuul-əsa” kimi mö’təə kitalaında da qeyd olunmuşdu.( “Əs-səvaiq”, səh. 96 və “Nuul-əsa”, səh. 70 və 110. u hədisin aviləi və onu nəql edən kitala aəsində əlavə mə’lumat əldə etmək istəyənlə “Ehqaqul-həqq” kitaının 3-cü cildinin 287-ci və 14-cü cildinin 258-ci səhifələinə müaciət etsinlə) / /u əvayətləə əsasən, İmam Əlinin (ə) təəfdalaı və adıcıllaının adını Peyğəməi-əkəmin (s) özü təyin etmişdi. əziləinin u ad və ünvandan naahat olu onu pis yad etməsi, “ş” həfi ilə “şə”, eləcə də, “ş” həfi ilə aşlanan digə pis sözlə kimi nəzədə tutması təəccülü deyilmi?!Doğusu, həmişə məntiqi dəlillə üzəində həəkət etməyə cəhd göstəən i tədqiqatçının elə sözlə deməsi maaqlıdı! Haluki hə i sözün həfləini asanlıqla pis və ya yaxşı mənalada yozmaq ola. /Ümumiyyətlə, şiəliyin yaanışı İslam peyğəməinin vəfatından sonaya yox, elə o həzətin öz zamanına təsadüf edi. Peyğəmə (s) u adı İmam Əlinin (ə) dostlaı və adıcıllaına aid etmişdi. İslam peyğəməini Allahın əsulu kimi tanıyanla yaxşı ililə ki, (Qu’an ayəsinə əsasən,) o həzət nəfsani hisslə əsasında danışmı, ütün dedikləi vəhydən qaynaqlanı. Əgə o həzət “Ya Əli, sən və adıcıllaın qiyamət günü nicat tapanladansınız”, – deyə uyumuşsa, demək, u əsl həqiqətdi.