HƏKƏMEYN ƏHVALATI necə baş verdİ?
HƏKƏMEYN ƏHVALATI / /Möminlə ağası Həzət Əli (əleyhissalam)-ın xilafəti dövündə aş veən ən mühüm hadisələdən ii də Həkəmeyn əhvalatıdı ki, onu uada xülasə də olmuş olsa qeyd etməyi lazım ildik. Həzət Əli (əleyhissalam) 36 hici ilinin Şəvval ayının 5 də ki, u da hökumətinin iinci ilinə təsadüf edi. Müaviyənin təcavüzka odusunun məğluiyyətə uğatmaq üçün silahdaşlaı ilə ilikdə Siffeyn vilayətinə (İaqla Şam aasında) yola düşü. u mühaiə 18 ay davam edi. Mühaiənin sonunda atıq Əli (əleyhissalam) qələəsi ehtimalı möhkəmlənmi. Müaviyə odusunun isə məğluiyyət nişanələi sezilidi. /u həlledici öhanda məlun Əm As təəfindən (Müaviyənin xüsusi müşavii) i hiylə quuldu. /elə ki, Müaviyə odusunun Quanlaı nizə aşına keçimələi planlaşdııldı, eləcə də qoşunun “Ey Əli (əleyhissalam)-ın odusu gəlin hə iki təəf aasında Quan hakim olsun. Quan hə nə hökm etsə onlu qəul edək. Mühaiə və qan axıdılmasının qaşısını alın.\" /Zahidə xoş, atində isə aldadıcı sui-qəsddən savayı i şey olmayan aş tumuş hiylə əsgələi aldatdı. Daha Həzətin mühaiəni davam etdimək aədə əmləinin dinləmədilə. Həzət unun Müaviyə ilə Əm Asın aldadıcı hiylələi olmasını onlaa aşa saldısa da əsgələdən i çoxu Əlinin (əleyhissalam) sözünə etina etmədi. Elə unla göə də Əli (əleyhissalam)-ın odusunda ziddiyyət əmələ gəldi. /Nəticədə Müaviyənin odusu müqəddəs kitaın fəmanını məhv edi tapdadıla. u ziyan veici hiylə nəticəsində Əli (əleyhissalam)-ın ətafındakılaı aldatdıla. Həzət Əli (əleyhissalam) onlaa nə qədə nəsihət etdisə də ona qulaq asan tapılmadı. u zaman İmam Allaha pənah apaı elə uyudu /“Allahım, sən ilisən ki, onlaın hədəfi Quan deyildi.” Sözün qısası udu ki, Əli (əleyhissalam)-ın minlələ yaxın köməkçləindən, eləcə də Əşəs ini Qeys (münafiqləin aşçısı) din və əqidə oğulaının zahidəki aldadıcı oyunlaı ilə həmin əqidədən sui istifadə edəək hətta Müaviyə təəfdalaından daha alçaqcasına Əli (əleyhissalam)-ın ətafını tutdula və elə fəyad edi dedilə /“Allahın əmindən aşqa fəman yoxdu.” onla Həzət Əli (əleyhissalam)-a Müaviyə ilə mühaiəni dayandımağı qəul etdidilə ki, məktuundan sona Həkəmiyyət mövzusunu iəli çəkdilə. elə ki, həm İmam Əli (əleyhissalam), həm də Müaviyə odusu təəfindən i nəfə nümayəndə təyin olunsun. /Həzət Əli (əleyhissalam) Həkəmiyyətə qol qoymağa məcu edildikdən sona Adullah ini Aası öz nümayəndəsi kimi təklif etdi. Çünki, məhz Adullah Əm Asın aldadıcı hiyləsinin öhdəsindən yaxşılıqla gələ ilədi. /Müaviyə də Əm Ası nümayəndə ünvanıyla təyin etmişdi. Əşəs ini Qeys Müaviyənin gizli qasidi idi. O, ini Aasın u həkəmiyyətdə olmasına qaşı çıxdıqda Həzət Əli (əleyhissalam) Malik Əştəin nünayəndəliyini iəli südü. u seçki ilə də müxalifət olunduqda vəhdəti qoumaqdan ötü Əli (əleyhissalam) məcu oldu ki, onlaın təklif etdiyi Əu Musanın Həkəmiyyətini qəul etsin. Qəadaddan sona yenə də i qupun u qəadadı qəul etmələi ildiildi. /“Hökumət yalnız Allaha məxsusdu” /Əm As qıx nəfələ Əu Musa isə död yüz nəfələ Dəvmətil cundəl də (Həkəmiyyət məhəllində) hazı olduqda müzakiənin sonunda hiyləgə Əm As tam xüsusi i iclasda nadan Əu Musadan son nəzəini souşu dedi Son nəzəin nədi? /Əu Musa dedi Mən hə ikisini (Əli və Müaviyəni) xilafətdən götüü müsəlmanlaı isə xəlifə seçmək üçün şuaya dəvət ediəm. Əm As öz hiyləsinin aş tutduğunu gödükdə yalandan and içdi ki, u yaxşı fikidi. /Ümumi iclas quulduqda Əm As Əu Musaya dedi Sən də öz fikini söylə Əu Musa fiki söyləməkdə qaağa düşməsini isa etsə də o qaağa düşü dedi “Mən Əli və Müaviyəni xilafətdən kənalaşdııam. Özünüz yığışı yeni i xəlifə seçin.” u zaman Hiyləgə Əm As cəldə yeindən duu Əu Musanın dediyini eşitdiniz. O öz əisi Əli (əleyhissalam)-ı xilafətdən götüdü, yəni kənalaşdıdı, elə mən də onu kəna hesa edi yeində isə öz əisim Müaviyəni təyin ediəm, deyi öz üzüyünü sağ əlinədn çıxadı sol əlinə keçidi və Əli (əleyhissalam)-ı viladətdən u cü çıxaı Müaviyəni onun yeinə nəs ediəm-dedi. /Yuxaıda qeyd olunan Əli (əleyhissalam)-ın xilafəti zamanı ən iyənc və siyasi hadisələdən ii hesa olunu. Məhz Həkəmeyn əhvalatı da həmin Xəvaicləi əmələ gətimişdilə. axmayaaq ki, Əli (əleyhissalam) Əgə Adullah ini Aası əyənmisinizsə onda yeinə Malik Əştəi göndəin- deyə uyumuşdu, ancaq Əşəs və onun əshaı isə cavaında elə demişdilə. /iz Əu Musadan aşqa i kəsi təyin edə ilməik. “Hə halda o şey ki, olacaqdı oldu” lakin çox təəccülü idi ki, çikin Həkəmeyn macəasının ais və aniləi sonadan öz peşmanlıqlaını üuzə veəək tam həyasızlıqla ütün günahlaı Əli (əleyhissalam)-ın oynuna yıxı dedilə /“Axı Əli niyə u təhkimə azı oldu? Elə una göə də Əli kafidi.” unla dəfələlə Əli (əleyhissalam)-ın hüzuuna gəli fəyad edidilə “Hökumət Allaha məxsusdu!!!” İndi qayıdaq əsl mətləə Dastanın seçilmiş hissələinin şəhində Xəvaicin (iman və əqidə oğulaının) şüadaının “Hökumət Allaha məxsusdu.” olmasını və u caziəli şüala camaatı aldatmasını aşa düşdük. Məhz unla idi ki, camaatı Əli (əleyhissalam)-ın əleyhinə qaldıaaq həyatda ən öyük zəəni o Həzətin ilahi hökumətinə vaid etdilə. Möminlə ağası Həzət Əli (əleyhissalam) uyudu /“u haqqın öz sözü idi, lakin u sözdən atil i şəkildə istifadə edildi əli hökumət və hökm Allaha məxsusdu.” /eləliklə, o, Xəvaicin nadüüst əqidə və nifaq yaadan simalaını xalqa nümayiş etdiəək onlaa xəədalıq etdi ki, din maskası axasında mühaiəyə gələnləə inanmayın.