MÜCTEHİD KİMDİR?

Təqlid üçün cameüş-şəait (ütün şətləə malik olan) müctehid aədə əqidəmiz udu ki, o, qeyət dövündə İmam (əleyhis-salam)-ın naii, vəkilidi. O mütləq və tam ixtiyalı hakim, əhədi. İmam üçün olan ixtiyalaın hamısı–ütün hadisə və məsələləi aaşdıı yekun hökm vemək, camaat aasında hökumət etmək kimi ixtiyala onda da vadı. İmam Sadiq (əleyhis-salam)-dan gələn hədisə əsasən hə kəs ona (cameüş-şəait müctehidə) qaşı çıxsa, İmama qaşı çıxmış olu, İmama qaşı çıxan kəs də Allaha qaşı çıxmış olu. u da şik (müşiklik) kimidi. /Cameüş-şəait müctehid təkcə şəi fətvalada məcə deyil, həm də onun ümumi vilayəti vadı . elə ki, qaşıya çıxan ütün hadisələdə son hökm, yekun əy üçün ona müaciət edili. u məqam müctehidə məxsus olan məqamladandı və onun icazəsi olmadan u məqamın ondan qeyisinin öhdəsinə qoyulması caiz deyildi. Həmçinin hüdud, təzi (günahkalaın, müqəssiləin cəzalandıılması, tənih edilməsi) də müctehidin əmi və hökmü olmadan caiz deyildi. İmam (əleyhis-salam)-ın xas hüquqlaından sayılan əmvalın məsəfində də müctehidə müaciət olunu. u ümumi məqam, mənzilət və əhəliyi cameüş-şəait müctehidə İmam (əleyhis-salam) vemişdi ki, qeyət zamanı o Həzətin naii olsun. Məhz u səəə göə də İmamın naii adlandıılı.