Əhlİbeyt alİmlərİ QURANIN TƏHRİF OLUNMASINA İNANIRMI?

Cava Məşhu şiə alimləinin nəzəi udu ki, Qu`anda heç i təhifə yol veilməmişdi. Hal-hazıda izim əlimizdə mövcud olan Qu`an elə Peyğəməi Əkəm (s.ə.v.v)-ə nazil olan asimani kitadı və onda heç i atıılmaya və ya əsgildilməyə yol veilməmişdi. u sözün aydın olması üçün u aədə i neçə dəlilə işaə ediik / /1-Allah-taala müsəlmanlaın asimani kitaının hə növ təhifdən amanda qalacağına zəmanət vei / /اِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَاِنَّا لَهُ لَحَافِظُونَ / /“Həqiqətən iz Qu`anı nazil etdik və şühəsiz iz də onu qouyu saxlayacağıq.” / /Aydındı ki, dünya şiələi öz təfəkkü və əftalaında Qu`anı özləinə səlövhə və nümunə qəa vedikləindən u şəif ayəyə dəyə vemiş, u kitaın qounması və təhifdən amanda qalması ilə əlaqəda onun vediyi xəəə iman gətimişlə. / /2-Şiənin öyük əhəi – Əli (ə) özü Peyğəmə (s.ə.v.v)-lə yanaşı və vəhy yazıçılaından idi. O, müxtəlif münasiətlələ əlaqəda camaatı həmin Qu`ana təəf də`vət etmişdi. Onun ə`zi kəlamlaını qeyd ediik / /وَاعْلَمُوا انَّ هذَا الْقُرْآنَ هُوَ النَّاصِحُ الَّذِي لَا يَغشُّ وَ الْهَادِي الَّذِي لَا يُضِلُّ / /“ilin ki, həqiqətən u Qu`an heç vaxt xəyanət etməyən i moizəçi, insanı heç vaxt azdımayan i hidayətçi, yol göstəəndi.” / /اِنَْ اللّهَ سُبْحَانَهُ لَمْ يَعِظْ اَحَدًا بِمِثْلِ هذَا الْقُرْآنِ فَاِنَّهُ حَبْلُ اللّهِ الْمَتِينُ / /“Həqiqətən Sühan Allah heç vaxt i kəsi u Qu`an kimi nəsihət etməmişdi. Qu`an möhkəm ilahi ip və Allahın möhkəm vəsiləsidi.” / /ثُمَّ اَنْزَلَ عَلَيْهِ الْكِتَابَ نُورًا لَا يُطْفَاُ مَصَابِيحُهُ وَ سِرَاجًا لَا يخْبوا تَوَقُّدُهُ وَ مِنْهَاجًا لَا يَضِلُّ نَهْجُهُ وَ فُرْقَانًا لَا يمْخدُ بُرْهَانُهُ / /“...Sona Allah ona i kita nazil etdi ki, onda heç vaxt sönməyən i nu, işığı aadan getməyən i çıaq, heç vaxt öz yolçulaını azdımayan i yol, haqq və atili ayıan i vasitədi ki, onun ühanlaı əyiliyə düça olmaz.” / /Şiələin öyük əhəinin sözləindən aydın olu ki, Qu`ani-Kəim çox işıqlı i çıaq olu əədiyyətə qədə ona tae olanlaın yolunu işıqlandıacaqdı, onun nuunun sönməsinə, yaxud insanlaın azmasına səə olacaq heç i dəyişiklik ona yol tapa ilməz. / /3-Şiə alimləinin yekdil fikinə göə Peyğəməi Əkəm (s.ə.v.v) elə uyumuşdu “Mən sizin aanızda iki ağı əmanət qoyu gediəm ii Allahın kitaı (Qu`an), digəi isə mənim Əhli-eytim, itətimdi. Onlaa saılıncaya qədə heç vaxt yolunuzu azmayacaqsınız.” / /u hədis islam aləmində nəql olunan mütəvati hədislədəndi ki, həm sünnülə, həm də şiələ onu nəql etmişlə. ununla aydın olu ki, şiə nəzəindən Allahın kitaı – Qu`an heç i təhifə mə`uz qalmayacaqdı, çünki əgə onda təhif aş veəsə ona saılmaq insanlaın hidayət olunmasına, azğınlıqdan nicat tapmasına səə olmaz. u da qeyd olunan mütəvati hədisin aşka uyuuğu ilə uyğun deyildi. / /4-izim fəqih və alimləimiz təəfindən nəql olunan şiə əhələinin kəlamlaında u həqiqət aşka şəkildə göstəili ki, Qu`an haqq və atilin ayıd edilmə me`yaı, düzün nadüüstdən seçilmə vasitəsidi. elə ki, hə i kəlam, hətta əvayət adı ilə izə çatan şeylə elə, Qu`anla müqayisə edilməlidi. Əgə onun ayələi ilə uyğun gələsə haqq və düzgün, əks halda isə atil və nadüüst olacaqdı. u aədə mövcud olan əvayətlə şiələin fiqh və əvayət kitalaında çox gözə dəyi. Onladan iini qeyd ediik İmam Sadiq (ə) uyuu / /مَا لَمْ يُوَافِقْ مِنَ الْحَدِيثِ الْقُرْآنَ فَهُوَ زُخْرُفٌ / /“Hə şey (söz) Qu`anla uyğun gəlməsə əəs və atildi.” / /u əvayətlədən aydın olu ki, Qu`anda heç i təhif aş veməmişdi. una göə də u müqəddəs kita haqq və atilin i-iindən ayıd edili seçilməsi me`yaı kimi qələmə veili. / /5-Şiə, xüsusilə mütəəqqi islam mədəniyyətinin daimi keşikçiləi olan öyük islam alimləi e`tiaf etmişlə ki, Qu`ani-Kəimdə heç i təhif aş veməmişdi. u öyük şəxsiyyətləin hamısının adını sadalamaq çox çətindi, lakin nümunə olaaq onladan i neçəsinin adını qeyd ediik / /1-Əu Cə`fə Məhəmməd ini Əli ini Hüseyn aəveyh Qumi (Şeyx Səduq adı ilə məşhudu, 381-ci ildə vəfat edi) uyuu “Qu`an aəsində e`tiqadımız udu ki, o, Allahın sözü və vəhydi, atil və düzgün olmayan mətlələ ona yol tapa ilməz, hikmətli və elmli Allah təəfindən nazil olunmuşdu, Allah onu göndəən və qouyandı.” / /2-Seyyid Mütəza Əli ini Hüseyn Musəvi Ələvi (Ələmul-Huda adı ilə məşhudu və 436-cı hici ilində vəfat etmişdi) uyuu “Peyğəməi Əkəm (s.ə.v.v) səhaələindən i qupu, o cümlədən Ədullah ini Məs`ud, Üeyy ini Kə` və aşqalaı dəfələlə Qu`anın hamısını əvvəldən axıa qədə Peyğəmə (s.ə.v.v)-ə oxumuşdula. unlaın hamısı u həqiqəti göstəi ki, Qu`an əvvəldən i yeə toplanmış və pəakəndə vəziyyətdə olmamışdı, ondan heç i şey əskildilməmiş, nizamlı şəkildə olmuşdu.” / /3-Əu Cə`fə Məhəmməd ini Həsən Tusi (Şeyxut-Taifə adı ilə məşhudu və 460-cı hici ilində vəfat etmişdi) deyi “Qu`anın atıılı-əskildilməsi aəsində sözə gəldikdə isə, u söz u kitaa layiq deyildi. Çünki ütün müsəlmanla Qu`ana i şey atıılmaması aəsində yekdil fikə malikdilə. Ondan i şeyin azaldılmasına gəldikdə isə müsəlman məzhələinin zahii unun əksinədi və u fiki (Qu`ana i şeyin atıılmaması) izim məzhəə daha layiqdi. u sözü Seyyid Mütəza qəul edəək onu təsdiqləmişdi. əvayətləin zahii də u həqiqəti süuta yetii. Camaatdan az i qupu ə`zi əvayətləə əsasən ayələin azaldılması və onlaın yeləinin dəyişdiilməsinə işaə edilə və u (zəif) əvayətlə də həm sünnü, həm də şiə təiqi ilə gəli çatmışdı, lakin u kimi əvayətlə “vahid xəə” qəilindəndi ki, onun aəsində elmə, yaxud ona uyğun əməl etməyə səə olmu, yaxşı ola ki, onla tək edilsin.” / /4-Əu Əli Təəsi (“Məcməul-əyan” təfsiinin müəllifi) yazı “Qu`ana i şey atıılması məsələsinə gəldikdə, demək lazımdı ki, ütün islam ümməti u sözün əsassız olduğu aədə yekdil fikidədilə. Amma ondan müəyyən ayələin azaldılmasına gəldikdə isə izim səhaələdən (alimlədən) ə`ziləi və sünnüləin həşəviyyə fiqəsindən i qupu (u iddianı isat etmək üçün) müəyyən əvayətlə gətimişlə, lakin izim məzhəimizdə qəul olunan və səhih sayılan nəzə tam onun əksinədi.” / /5-Əli ini Tavus Hilli (Seyyid ini Tavus adı ilə məşhudu və 664-cü ildə vəfat etmişdi) deyi “Şiənin nəzəi udu ki, Qu`anda heç i dəyişiklik olmayı.” / /6-Şeyx Zeynuddin-Amili (877-ci ildə vəfat edi) “İnna nəhnu nəzzəlnəz-zikə” ayəsinin təfsiində uyuu “Yə`ni iz Qu`anı hə növ təhifdən qouyu saxlayacağıq.” / /7-Qazi Seyyid Nuiddin Tüstəi (“Ehqaqul-həqq” kitaının müəllifidi və 1019-cu ildə vəfat edi) uyuu “Qu`anın təhif edilməsi ilə əlaqəda nəzəin ə`zi İmamiyyə şiələinə aid edilməsi ütün şiələ təəfindən qəul olunmu. Yalnız onladan i qupu elə i əqidəyə malikdilə ki, şiələin aasında onlaa e`tina olunmu.” / /8-Məhəmməd ini Hüseyn (əhauddin Amili adı ilə məşhudu və 1030-cu ilində vəfat edi) deyi “Səhih nəzə udu ki, əzəmətli Qu`an hə növ təhifdən – həm atıılmadan, həm də azaldılmadan amandadı. ə`ziləinin iddia edəək dediyi “Əli (ə)-ın adı Qu`andan çıxaılmışdı!” - sözü alimləin aasında qəul olunmu. Taix və əvayətlədə tədqiqat apaan hə kəs ili ki, mütəvati əvayətlə və səhaələdən minlələsinin nəql etməsinə əsasən Qu`an sait və möhkəmdi və onun hamısı Peyğəməi Əkəm (s.ə.v.v)-in dövündə i yeə toplanmışdı.” / /9-Feyz Kaşani (“Vafi” kitaının müəllifidi və 1091-ci ildə vəfat edi) Qu`anın dəyişdiilməməsinə, təhif edilməməsinə dəlalət edən “İnna nəhnu nəzzəlnəz-zikə” kimi ayələi qeyd etdikdən sona deyi “elə olduqda necə mümkün ola ilə ki, Qu`anda təhifə və dəyişikliyə yol veilsin? unu da nəzəə alaq ki, onun təhif olunmasını iddia edən əvayətlə Allahın kitaı ilə müxalifdi. Deməli, u əvayətləi əsassız hesa etməliyik.” / /10-Şeyx Hü Amili (1104-cü ildə vəfat edi) uyuu “Taix və əvayətlə aəsində tədqiqat apaan i insan gözəl şəkildə ili ki, mütəvati əvayətləə və səhaədən minlələsinin nəql etdiyinə əsasən Qu`ani-Kəim sait və dəyişilməzdi, o, Peyğəmə (s.ə.v.v)-in dövündə i yeə yığılmış və tənzim edilmişdi.” / /11-Dahi mühəqqiq Kaşiful-Ğita özünün “Kəşful-ğita” adlı kitaında uyuu “Şəkk yoxdu ki, Qu`an Allah təəfindən olan qounma sayəsində hə növ dəyişiklikdən və azaldılmadan amanda qalmışdı. elə ki, Qu`anın aşka uyuuğu və alimləin ütün dövlədəki fiki iliyi una şəhadət vei. Azacıq i qupun müxalifət etməsinə isə e`tina olunmamalıdı.” / /12-İslam İnqilaının dahi əhəi məhum Ayətullahul-üzma İmam Xomeyni u aədə digə i əyan iəli sümüşdü. O yazı “Hə kəs müsəlmanlaın Qu`anın i yeə toplanması, qounu-saxlanması, düzgün tilavət olunması və yazılması aəsində necə diqqətli olmalaından agah olsa Qu`anın təhif olunmasının əsassız i iddia olduğuna şəhadət veəcək və onu inanılası olmayan i söz olduğunu dək edəcəkdi. u aədə gəli çatan əvayətlə ya istidlala yaalı olmayacaq dəəcədə zəifdi, yaxud da sənədi namə`lumdu ki, u da onlaın saxta olmasını göstəiæ və yaxud elə əvayətlədi ki, onlaın məzmunu Qu`anın tə`vil və təfsiidiæ yaxud digə i qismdi ki, onlaın əyan olunması u aədə müfəssəl i kita yazılmasını tələ edi. Əgə mövzudan xaic olma ehtimalı olmasaydı Qu`anın taixi və əslə oyunda aş veən hadisələi şəh və aşka edədim ki, Qu`ani-Məcid eynilə izim əlimizdə olan Qu`andı, Qu`an qailəi aasında mövcud olan nəzə ixtilaflaı da sonadan yaanan yeni i məsələdi və unlaın Cəəili-Əminin Peyğəməi Əkəm (s.ə.v.v)-in pak qəlinə nazil etdiyi şeylələ heç i əlaqəsi yoxdu.” / /NƏTİCƏ / /ütün müsəlmanla – istə sünnü, istəsə də şiələ – inanıla ki, asimani kita eynilə Peyğəməi Əkəm (s.ə.v.v)-ə nazil onunan Qu`andı və o, hə növ təhifdən və dəyişiklikdən – atıılmadan və azaldılmadan amandadı. ununla da şiələə isnad veilən sözləin əsassız və yesiz olduğu aydınlaşı. Əgə u aədə zəif sənədli (mö`təə olmayan) əvayətləin nəql olunması u ittihamın yaanmasına səə olmuşsa deməliyik ki, u kimi əvayətləin nəql olunması şiələin içində olan az i qupa məxsus deyildiæ çünki sünnü müfəssiləindən i qupu da elə zəif əvayətləi nəql etmişlə ki, onlaın ə`ziləini qeyd ediik / /1-Əu Ədillah Məhəmməd ini Ənsai Qutəi öz təfsiində Əu ək Ənazidən, o da Üeyy ini Kə`dən əvayət edi ki, “Əhza” suəsi (73 ayəsi ilə ilikdə) Peyğəməi Əkəm (s.ə.v.v)-in zamanında “əqəə” suəsi qədə idi (286 ayəyə malik idi) və “Nəcm” suəsi də u suənin içində idi, indi isə “Əhza” suəsində elə i ayədən heç i əsə-əlamət göünmü.” / /Həmin kitada Ayişənin elə dediyi nəql olunu “Peyğəməi Əkəm (s.ə.v.v)-in dövündə “Əhza” suəsi 200 ayə idi. Müshəf yazıldıqdan sona hazıda yazıldığından atıq i şey tapılmadı.” /2-”Əl-itqan” kitaının müəllifi nəql edi ki, “Üeyyin nüsxəsindəki suələin sayı 116 imiş. Çünki onda “Həfd” və “Xəl`” adlı iki suə də va idi.” / /Haluki Qu`an 114 suədən iaətdi və onda “Həfd” və “Xəl`” adlı heç i suə yoxdu. / /3-Hiətullah ini Səlamət “Ənnasixu vəl-mənsux” adlı kitaında Ənəs ini Malikin elə dediyini nəql edi Peyğəməi Əkəm (s.ə.v.v)-in dövündə “Tövə” suəsi qədə olan i suə oxuyuduq ki, mən də onun yalnız i ayəsini əzələmişəm. O ayə udu / /لَوْ اَنَّ لِابْنِ آدَمَ وَادِيَيْنِ مِنَ الذَّهَبِ لَابْتَغَي اِلَيْهِمَا ثَالِثًا وَ لَوْ اَنَّ لَهُ ثَالِثًا لَابْتَغَي اِلَيْهَا رَابِعًا لوَ لَايَمْلَاُ جَوْفَ اِبْنِ آدَمَ اِلاَّ التُّرَابُ وَ يَتُوبُ اللّهُ عَلَي مَنْ تَابَ / /Haluki Qu`anda elə i ayə yoxdu və ümumiyyətlə Qu`anın əlağəti ilə uyğun deyildi. / /4-Cəlaləddin Süyuti özünün “Əd-Duul-Mənsu” adlı təfsiində Ömə ini Xəttadan əvayət edi ki, “Əhza” suəsi “əqəə” suəsi qədəincə idi və onda “əcm” ayəsi vadı.” / /Deməli həm sünnü, həm də şiələin içində az i qup Qu`anda dəyişiklik və təhif olmasını iddia edən zəif və süst hədisləi nəql etmişlə. u zəif əvayətlə müsəlmanlaın təqiən əksəiyyətini təşkil edənlə təəfindən – istə sünnü, istəsə də şiə – qəul edilmi. Əksinə Qu`an ayələi, səhih və mütəvati islam hədisləi, eləcə də Peyğəmə (s.ə.v.v) səhaələinin, dünya müsəlmanlaının fiki iliyinə əsasən Qu`anda heç i təhif, dəyişiklik, atıılma və azaldılma mövcud deyildi.