Başqası haqda danışmaq nə vaxt qeybət hesab olunur?

Nə vaxt qeyət hesa olunu? / / /Möminin axasınca danışılan hansı söhət qeyət sayılı? elə halla otalığa çıxan zaman u qeyət sayılı haqqında danışılan şəxsin həmin söhətlədən xoşu gəlmədikdə, üəyi sıxıldıqda və naazı olduqda u, qeyət sayılı. i kəs qeyət edəndə, əzən deyi ki, “özü də ili”. Deməli, xəəi olmadan şəxsin axasında iki məsələni danışmaq ola - onun xəəi olduğu və xəəi olmadığı məsələni. elə olan təqdidə, əgə həmin şəxsin axasınca olmayan şeyi danışısansa, u qeyət deyil. unun adına öhtan deyili. Əgə həmin danışılan xüsusiyyət o kəsdə yoxdusa, unu atıq qeyət adlandımağa ehtiyac yoxdu. Həmin şəxsə şə və öhtan atılı. u, digə günah əməldi. Qeyət və öhtanın hə ikisi günahdı, amma müxtəlif səciyyəlidi. Onlaı təsnifləndimək, fəqləndimək lazımdı ki, insan u əlamətlə əsasında həmin günah əməlləi tanısın və onlaı ədd etsin. /Əgə olan i şeydən söhət gedisə və həmin şəxsin u məsələlədən özünün də xəəi vasa, yenə də u qeyət hökmündədi. Həmin hadisə aş veisə, özünə də deyilisə, lakin aşqasına deyiləndə həmin şəxs naazı olusa, u da qeyət hesa olunu. Amma olmayan i şeyi demək ki, sözü danışılan şəxsin haqqını pozu, o, undan naahatdı, u, atıq öhtandı. /Həzət peyğəmə (s) nəyi qeyət hesa edi? / /Qeyətin i neçə növü va. i növü insanın ədəni, fiziki gökəmi ilə ağlı, digəi onun nəsli, ailəsi ilə ağlı, üçüncüsü onun əməlləi, danışığı, əxlaqı ağlıdı və s. ununla əlaqəda i neçə müaək hədisə nəzə salmaq əhəmiyyətlidi. i gün əsuli-Əkəmin (s) hüzuunda i kişin adı çəkili. Otuanladan i kəs onun aciz adam olduğunu söyləyi. Peyğəmə (s) uyuu “Sən qeyət etdin”. uadan aydın olu ki, qeyət xəstəliyi hələ Peyğəməin (s) zamanından elə mövcud olu. əsulallah (s) ona ikinci kəlməni deməyə imkan veməyəək dəhal qeyət etdiyini xatıladı. una göə də hə i insan onun yanında qeyət edilən zaman dəhal unun günah olmasını xatılatmalı və onunla ilikdə özünün də günah etməsinə imkan veməməlidi. /