Yezİd Kərbəla facİəsİnə görə tövbə etdİmİ?
Taix oyu əksə taixçilə, mühəddislə və digə din alimləi Yezidi cinayətka, Aşua hadisəsinin müqəssii kimi tanısala da, Qəzali kimi ə`zi alimlə Yezidin tövə etməsinin mümkünlüyünü nəzəə alaaq, ona lə`nət oxunmasını düzgün hesa etmilə. /İslam aləmində öyük şəxsiyyət olmasına axmayaaq, Qəzalinin uyğun fiki məqul sayılmı. Onun nəzəinə qaşı tanınmış alimlə e`tiaz etmiş, hətta ayıca kita da yazılmışdı. ununla elə, Lamens Yəhudi kimiləi İslam ensiklopediyasındakı məqalələdə eyni sözləi təkalayıla. Son vaxtla ə`zi dini məasimlədə də uyğun məsələ ilə ağlı şühəli fikilə söylənili. /Yezidin tövə etməsi haqqında ehtimalla doğuan mə`lumatlaa nəzə salaq /1. İn Qətiə “əl-İmamət vəl-siyasət” kitaında yazı” “Hadisələ aş vedikdən sona Yezid elə ağlayıdı ki, sanki uhu ədənindən çıxacaqdı.” /2. Kəsili aşla və əsilə saaya gətiildikdən sona Yezid çox həyəcanlandı və u cinayətdə İn Ziyadı təqsiləndiəək dedi “Allah Məcanənin oğluna (Üeydullah in Ziyad) lə`nət etsin, məni müsəlmanla aasında mənfu etdi və qəlləində mənə qaşı kin yaatdı.” /Digə i mənədə Yezid İmam Hüseynin (ə) müxalifətçiliyinə qaşı həlim adam kimi tanıtdıılı. Guya, Yezid İmamın qətlini istəməmiş, u cinayət İn Ziyad təəfindən töədilmişdi. /3. Yezid Kəəla kavanını Mədinəyə yola salakən İmam Səccada (ə) müaciətlə deyi “Allah Məcanənin oğluna lə`nət etsin! And olsun Allaha, əgə Hüseynlə üz-üzə olsaydım, onun ütün istəkləini yeinə yetiəək, övladlaımın həyatı ahasına da olsa, ölümü ona yaxın uaxmazdım!” /Doğudanmı, Yezid İmamın qətli haqqında fəman veməmişdi? Doğudanmı, O, in Ziyadı lə`nətləmişdi? Doğudanmı, Yezid öz işindən peşiman olmuşdu? /Yezid Mədinə hakimi Vəlid in Ütəyə ilk məktuunda yazı “Məktuum çatan kimi Hüseyn və İn Züeyi çağı və onladan mənim üçün ey`ət al. Əgə qəul etməsələ hə ikisinin oynunu vu və aşlaını mənə göndə!” /Digə mənələdə oxuyuuq “İmam Hüseyn (ə) Məkkədə olakən Yezid onu qətlə yetimək üçün həccə gizli şəkildə adamla göndədi.” /Hətta Yezidin oğlu Müaviyə Dəməşq came məscidinin minəindən danışakən atasını İmamın qətlində ittiham etmişdi. /“Təzkiətül-xass” kitaında ildiili ki, Yezid İmamın (ə) şəhadət xəəini eşitdikdə xoşhal oldu. O, İn Ziyada qiymətli hədiyyələ göndədi. /Sonakı taixi hadisələ i daha süut edi ki, Yezid nəinki İn Ziyadı kənalaşdımamış, hətta İn Züeyin qaldıdığı qiyamı yatımaq üçün də onu göndəmişdi. Əgə Yezid, İn Ziyada qaşı qəzələnmişsə, u zahii i manev və həzət Zeynəin (ə), eləcə də, İmam Səccadın (ə) çıxışlaına hədəf olmamaq üçündü. /Kəsilmiş aşla və əsilə Dəməşqə gitiiləndə Yezid şadlıq məclisi qumuş, hətta əlindəki ağacla İmamın dişləini döyəcləmişdi. Yezid yalnız xalqın mənfi münasiətindən yaxa qutamaq üçün zahiən təəssüflənə ilədi. /Əgə Yezid tövə etmişdisə, sonakı həyatında u tövənin tə`siləi göünməli idi. Hansı ki, aşuadan sona iki il hakimiyyətdə qalan Yezid daha iki cinayət töətdi /1. Mədinə əhlinin qığını; /2. Məkkəyə qoşun yeitməklə Kə`ə evinə hömətsizlik. /eləcə, taixi həqiqətlə Yezidin tövə etmədiyini süuta yetii. /