Hansı əsasa görə imamət nübüvvət məqamından yüksəkdədir?
span style="font-size12pt;"Sual Hansı əsasa göə İmamət nüüvvət məqamından yüksəkdədi? / /Cava “İtila” ayəsinə (1) əsasən İmamət məqamı nüüvvət və isalət məqamından üstündü. Çünki u məqam həzət İahimə (əleyhis-salam) çoxlu imtahanladan aşıuca çıxdıqdan sona veilmişdi. u ayədə həzət İahimə veilən “İmamət” məqamı ilə əlaqəda iki ehtimal veili / /1. İmamət dedikdə məqsəd təşii i məqam olu nüüvvətdən üstün olan i mənsədi. Onun ütün əməl və sözlədə mütləq (qeydsiz-şətsiz) şəkildə tae olmağın vaciliyi kimi təsii va. / /İzah Nüüvvət və isalət – öz-özlüyündə ütün əməl, əfta və davanışlada peyğəməə və əsula iqtida etməyin vaciliyinə dəlalət etmi. Onun dəlalət edəcəyi axııncı məna – dəvət və isalət hüdudlaında Allahın göstəişləinə qulaq ası itaət etməkdən iaətdi. Yalnız aşqa i dəlil nəi və ya əsul üçün elə i məsələni (itaət etməyi) tələ edəsə, u hal istisnadı. Məsələn, Allah-taala uyuu / /وَما أَرْسَلْنا مِنْ رَسُول إِلاّ لِیُطاعَ بِإِذْنِ اللهِ / /“iz hə i peyğəməi, yalnız Allahın fəmanı ilə ona itaət olunsun deyə göndədik.” (2) / /Həmçinin uyuu / / / /لَقَدْ کانَ لَکُمْ فِی رَسُولِ اللهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ / /“Şühəsiz, sizin üçün Allahın əsulunun həyatında gözəl önəklə vadı.” (3) / /2. İkinci ehtimal udu ki, “İtila” ayəsindəki İmamət təkvini i məqamdı. elə ki, İmam onun vasitəsilə istedadı olan nəfsləin (insanlaın) əlindən tutaaq atin yolu ilə onlaı haqq-həqiqətə hidayət etmək imkanı əldə etsin. / /İlk axışda elə nəzəə çapı ki, hə iki məna “İtila” ayəsinin məfhumuna adıcıl fomada daxildi. Lakin dəindən diqqət yetiməklə və digə ayələə müaciət etməklə aşa düşmək ola ki, u ayə ikinci ehtimal və mənanı əyan edi. Çünki Allah-taala aşqa i ayədə uyuu / /وَجَعَلْناهُمْ أَئِمَّةً یَهْدُونَ بِأَمْرِنا / /“Və onlaı insanla üçün İmamla qəa vedik ki, izim fəmanımızla insanlaı hidayət etsinlə.” (4) / /u hidayət sadəcə yolun göstəilməsi, höccətin tamamlanması və hədəfin aydınlaşdıılması deyildi. Çünki u insanla İmamət məqamına çatmazdan əvvəl nüüvvət və isalət məqamına da malik idilə ki, u da hədəfi aşka əyan etmək və yol göstəmək məqamıdı. Xüsusilə, yuxaıdakı ayədə İmamla aəsində “izim əmimizlə hidayət edələ” ifadəsi gəlmişdi. una əsasən, İmama məxsus olan hidayət dedikdə məqsəd təkvini hidayət və istedadı olan nəfsləi yetişdiəək dəyişməkdi. / / / /“İtila” ayəsində dəindən diqqət yetiməklə aydın olu ki, İmamət məqamı nüüvvət məqamından yüksəkdədi. Nüüvvət məqamı Allah təəfindən xəə veməkdi, lakin İmamət məqamı hidayət və əhəlik məqamı, hətta cəmiyyətin əlindən tutu hidayət etməkdi. u məqam insanlaı zahii və atini cəhətdən hidayət etmə məqamıdı ki, dünya və axiətdə həqiqi kamala və səadətə nail olsunla. u məna “İtila” ayəsindən gözəl şəkildə əldə olunu. / / /1. “əqəə” suəsi, ayə 124 / /وَ اِذِ ابْتَلى اِبْراهیمَ رَبُّهُ بِکَلمات فَأَتَمَّهُنَّ قالَ اِنّى جَاعِلُکَ لِلنَّاسِ اِمَاماً قَالَ وَ مِن ذُرِّیَّتِى قَالَ لا یَنَالُ عَهْدِى الظّلِمینَ / /Və (yadına sal) o zaman(ı) ki, əi İahimi əzi işlələ imtahana çəkdi. eləliklə, o hə şeyin öhdəsindən kamil suətdə gəldi. əi ona dedi «Həqiqətən, Mən səni insanlaa İmam və əhə təyin etdim.» (İahim) dedi «Övladlaımdan da (İmam qəa ve)?» Dedi «Mənim əhd-peymanım zalımlaa nəsi olmaz.» / /2. “Nisa” suəsi, ayə 64. /3. “Əhza” suəsi, ayə 21. /4. “Əniya” suəsi, ayə 73./span