LÖVHİ-MƏHFUZ, LÖVHİ-MƏHV VƏ İSBAT NƏDİR?
Аlәmdәki ütün hаdisәlә, о cümlәdәn insаnın әcәli “lövhi-mәhfuz” аdlаnаn lövhәdә qеyd еdilmişdi. İnsаnlаın ölümü, ömülәin uzunluğu, ölümün zаmаn vә hаl kimi sәciyyәlәi hәmin lövhәdә öz әksini tаpmışdı. Lövhi-mәhfuzdа nә yаzılmışsа, о dәyişmәzdi. Quаn insаnlаın әcәlindәki tәхi hаqqındа uyuu “Аllаh hеç vахt kimsәnin әcәlini vахtı çаtdıqdа tәхiә sаlmаz.” (“Münаfiqun”, 11) Lövhi-mәhfuzdа qеyd оlunmuş әcәl ilаhi qәzаvü-qәdәlә хәtm оlаn әcәldi. / /Lövhi-mәhfuzdаn әlаvә dә lövhә vа. u lövhә mәhv vә isаt lövhәsi аdlаnı. u lövhәdә hаdisәlә ütün хüsusiyyәtlәi ilә dәqiq şәkildә qеyd оlunmuşdu. Оаdа hаdisәnin müqәddimәsi, оtаyа çıхmа zәminәsi dә әyаn оlunmuşdu. / /Hаdisәlә u lövhәdә ütün şәtlәi ilә әks оlunmuşdu. Әgә hәmin şәtlә ödәnmәsә hаdisә dә gеçәklәşmi. Mәsәlәn, i gün hәzәt Pеyğәmә (s) sәhаәlәi ilә ilikdә әylәşdiyi vахt qоcа i kişi yоldаn ötü. Hәzәt uyuu “u şәхs sәhаyа gеdi vә i ilаn оnu çаlаcаq” Tәsаdüfәn hәmin gün günоtа sәhаәlә kişini dаlındа çı-çıpı sәhаdаn qаyıdаn göülә. Оnlа Pеyğәmәdәn (s) sоuşu “Yа әsulәllаh, u, ilаn çаlаcаğını хәә vеdiyiniz kişi dеyilmi?!” Hәzәt uyuu “Qоyun yахın gәlsin.” Sоnа u yәhudi kişini çаğıı dеdilә “Dаlındаkı çıpını yеә qоy vә аç.” Kişi dеyilәnә әmәl еtdikdә çıpının ааsındа i ilаn göü. Hәzәt uyuu “u şәхsin ilаn vumаsı müqәddә оlmuşdu. Аmmа süh еvdәn çıхаkәn sәdәqә vеdiyindәn hәmin әlаdаn хilаs оldu.” әli, hәzәtin хәә vеdiyi hаdisә mәhv vә isаt lövhәsindә qеyd оlunmuşdu. Аmmа hәmin hаdisәnin gеçәklәşmәsi üçün sәdәqә vеmәmәsi şәt qоyulmuşdu. Әgә о sәdәqә vеmәsәydi, şühәsiz, ilаn оnu çаlаsı idi. Şәt ödәnmәdiyindәn kişinin ölümü gеçәklәşmәdi. О, sәdәqә ilә ölümünü tәхiә sаldı. Unutmаmаlıyıq ki, lövhi-mәhfuz, lövhi mәhv vә isаt ааsındа hеç i fәq yохdu. Qәti müәyyәnlәşmiş әcәllә Lövhi-mәhfuzdа, şәtlәnmiş әcәllә isә lövhi-mәhv vә isаtdа qеyd оlunmuşdu. (\"Quаn mааifi\", s. 310-311) / /Аyәtullаh Cәvаdi Аmuli u аәdә uyuu “İnsаn hәәkәtli оlduğundаn vә оnun yоlu tәiәtdәn kеçdiyindәn u hәәkәt üçün tәii i sоnluğun оlmаsı lаüddü. Mәhz u sоnluq ölüm kimi yаd еdili... İnsаnın ömü müqәddәаtdаn оlduğu üçün dәyişә ilә. Duа, sәdәqә, silеyi-әhm оnu аtıа, müхtәlif günаhlа isә оnu аzаldа. Dәyişmәz ölümdü vә hә i yааnmış оnu dаdаsıdı. Ölümün vахtı isә dәyişә ilә. (\"Quаndа insаnın suәt vә хааktеi”, c. 14, s. 314) Uyğun suаlа sоn оlааq еlә cаvа vеiik Qәti (müsәmmа) әcәl lövhi-mәhfuzdа qеyd оlunmuş әcәldi vә о dәyişmәzdi. Dәyişkәn (müәllәq) әcәl isә mәhv vә isаt lövhәsindә qеyd оlunu vә dәyişgәndi. /