QİYAMƏTDƏ ALİMİN ƏN BÖYÜK PEŞMANÇILIĞI NƏDƏNDİR?
«Ey Əuzə! Qiyamət günü i dəstə cənnət əhli, cəhənnəm əhlindən ə᾿ziləini göü souşala «Necə oldu ki, siz cəhənnəmə düşdünüz? Haluki, iz sizin təiyənizin, elminizin əəkəti sayəsində cənnətə düşmüşük». Cavaında deyələ «iz aşqalaını yaxşı əməllə göməyə dəvət edidik, lakin özümüz öz dedikləimizə əməl etmidik». /Qu᾽ani-kəimdə göstəilən qiyamət səhnələindən ii də udu ki, cənnət əhlinin i dəstəsini i qup cəhənnəm əhli ilə göüşdüələ və u iki dəstə i-ii ilə söhət edələ. Qu᾿anda gəlmiş «işaf» sözünə əsasən elə demək ola ki, cənnət yuxaı, cəhənnəm isə alçaq məkanda qəa tutmuşdu. u cəhətdən də cənnət əhli onlaı yüksəkdən müşahidə edələ. Qu᾿anın tə᾽ii elədi ki, ə᾽zən cənnət əhli cəhənnəm əhlindən söz souşu cava ala. ə᾽zən də əksinə, cəhənnəm əhli cənnət əhlindən söz souşu cava alala /«ehişt əhli cəhənnəm əhlini səsləyi deyələ ki, izə (Peyğəmədən) veilmiş və᾽də (cənnətdə olacağımız dəəcə) doğu çıxdı. Sizə necə? Allahın sizə vediyi və᾽də də doğu çıxdımı? Onla deyələ «əli (iz də öz haqqımıza çatdıq)». u zaman onlaın aasından i nəfə nida edə «Allah zalımləə lə᾽nət eləsin ( Əaf süəsi-ayə 14)» . / /əli, u əvayətdə göstəildiyi kimi, cənnət əhli cəhənnəm əhlindən i dəstəyə deyə «iz, sizin hidayətiniz nəticəsində, sizin elminizin, təiyənizin əəkəti sayəsində cənnəti qazandıq. Necə oldu ki, siz cəhənnəmə, ilahi əzaa düça oldunuz?». Onla həsət və peşmançılıqla cava veələ «iz öz söylədikləimizə əməl etmədik. Sizi yaxşı işlə göməyə də᾽vət edidik, lakin özümüz ondan uzaq gəzidik. Sizi müstəhə əməllə göməyə təşviq edidik, lakin özümüz əməl etmidik. Sizi qeyətdən, günahdan çəkindiidik, amma özümüz günaha atıdıq. Sizlə izim dedikləimizə qulaq ası əməl etdiniz və u yeə gəli çıxdınız. Lakin iz u qədə elmə əməl etmədik, axıımız da ədəxtlik və əzillik oldu». /u həsət və üsvayçılıq öz elmləinə əməl etməyənləin aqiətidi. Aydındı ki, elə i peşmançılıq onla üçün ilahi əzadan, yanmaqdan daha ağıdı. Çünki uhi əzala, cismani əzaladan daha yandııcıdı. Düşmənin acı gülüşü qılınc yaasından daha yandııcı olu. / /İnsana aşqalaının onun yol göstəməsi sayəsində ehiştə nail olmalaı, lakin özləi öz elmindən əhələni və ən öyük məqamlaa çata iləcəkləi halda cəhənnəmə düşmələi çox pis tə´si edi. Ən dəhşətlisi də odu ki, müidləi gəli onun u halına tamaşa etsinlə! Onla cənnətdə ne᾽mət gösünlə, özü isə cəhənnəm əzaı. Onun üçün heç i əza olmasa elə, şagidləinin çatdığı ne᾽məti gömək, əza olaaq ona kifayətdi. / /u şəif hədisdə yad edilən nöqtələi nəzəə alaaq, iz əvvəl niyyətimizi düzgün müəyyənləşdiməli və elmi Allah xatiinə, vəzifələimizin düzgün icası üçün öyənməliyik. İlk addımda öyəndiyimiz hə i şeyə əməl etməyə çalışmalıyıq ki, u xüsusiyyəti özümüzdə adət şəklinə sala ilək. Elmimiz atdıqca, onu əməldə də tətiq edə ilək. Əgə əvvəldə hə şeyə səthi yanaşsaq, səhlənkalıq etsək, əvvəl i vəzifəni tək etsək sona yavaş-yavaş o ii vəzifələi də yüngül sayacağıq. u gedişlə içimizdə öyük i üsyan aş qaldıacaq və atıq nəfslə müaizə çox çətin olacaqdı.