FİL SAHİBLƏRİNİN ƏHVALATI NEcə oldu?

FİL SAHİLƏİNİN ƏHVALATI / /Miladi taixi ilə 535-ci ildə Yəmən hakimi Əəhə Həəşi, Həəşstan impeatoluğundan ayılı, öz ölkəsinin müstəqilliyini elan etdi. O, digə impeatola kimi aşqa yeləi işğal edi, ölkəsinin əazisini genişləndimək fikinə düşdü. /O zaman İan impeiyası ilə oma impeiyası aasında çox ciddi qaşıduma va idi. omalıla Əəhəni təhik edi və onunla əlaqələini möhkəmlədiidilə. Lakin, fasla Əəhə hökumətinə zidd olan xistianlaı və həmçinin Yəmən yəhudiləini himayə edidilə. /Yəmənin həəşilə təəfindən işğal olunmasında yəhudiləin də olu va idi. elə ki, onla Zunəvası təhik edidilə ki, Nəcan xistianlaını təzyiq altında saxlasın və nəticədə Həəşə, Yəməni işğal etmək üçün qüvvə göndəsin. / /QÜLLEYS / /Əəhə Həəşi düşünəək elə qəaa gəldi ki, Hicaz topaqlaını əldə edi, quudan keçən ticaət yoluna hakim olsun və ununla da oma impeiyasına qoşulsun. /omalıla onun u işini alqışladıla. Çünki, ununla onla İan impeiyasının səhəd zonalaında öz hakimiyyətləini daha da möhkəmlənlimək imkanı əldə etmiş oladıla. Ona göə də oa xistian dinini yaymaq üçün təliğatçıla göndədilə. /Əəhə oada çox öyük i məəd düzəltmək istəyidi. u işdə onun məqsədi əələin nəzəini cəl etmək, onlaı həcc və Kəə ziyaətləindən ayıı, xistianlaşdımaq idi. /öyük məədin tikintisi sona çatdı və Əəhə əələi oa dəvət etdi. Lakin, əə kavanlaı hələ də müqəddəs Kəəyə üz tutudula. /Əəhə Kəəni vian edəcəyini elan etdi. O, ütün qüvvələini toplayaaq, qaşıda təlim gömüş Afika filləi olmaqla həəkətə aşladı. Əəhə öyük qoşunun önünə keçəək Sənadan xaic oldu və Məkkəyə təəf həəkətə aşladı. /Yəmənin ətafında olan əzi əə qəilələi həəşiləin hücumunun qaşısını almaq istəsələ də məğlu oldula. u minvalla Həəşstan odusu Məkkəni işğal etmək və Kəəni dağıtmaq üçün onlaa təəf iəlilədi. /Həəşstan qoşunu öz yolunda astlaşdığı ütün şeyləi mənimsəyidi. Onla Məkkə yaxınlığındakı dəələin iində Haşim oğlu Ədül-müttəliin dəvələini göü, onlaı da qaət etdilə. /Qoşunun hücum xəəi Məkkəyə çatdı. Məkkə sakinləi şəhədən çıxı, dağın zivələinə çəkildilə. Həzət Məhəmməd peyğəməin (s) aası Ədül-müttəlidən aşqa şəhədə heç kim qalmadı. / /KƏƏNİN ALLAHI / /Məkkənin öyüyü Həəşə əsgələinin hücumuna məuz qalmasınla deyə sakinləə şəhədən çıxmağı tövsiyə etdi. /Ədülmüttəli hamının hömət etdiyi i insan idi. Miladi ilə 540-cı ildə o, zəmzəm quyusunu qazdımışdı və o vaxtdan da ütün camaat ona hömət edi, əhə kimi qəul etmişdilə. /Ədülmüttəli Kəəyə üz tutaaq Allah dəgahına az-niyaz etdi ki, öz şəafətli evini qousun. O, qəlinin səmimi sözləini elə ifadə etdi /-İlahi! Hamı öz evini qouyu, sən də evini qou! Hə i insan düşmənləin hücumuna məuz qalan evini müdafiə edi. İlahi! Sən də evini həəşiləin hücumundan qou və müdafiə et! /Həəşə qoşunu Məkkəyə yaxınlaşdı. Şəhəi işğal etmək üçün hazılıq məqsədi ilə oada düşəgə saldı. Əəhə souşdu /-Məkkənin öyüyü kimdi? /Ona xəə vedilə ki, şəhəin öyüyü İahim Xəlilin (ə) nəvələindən olan Ədülmüttəli adlı qoca i kişidi. Əəhə onunla danışmaq istədi. Əəhənin əmi ilə himyəli i kişi Ədülmüttəliin yanına gedi, ona dedi /-Padşah deyi ki, mühaiə fikim yoxdu, təkcə Kəəni dağıtmaq üçün ua gəlmişəm. Əgə onla oduya müqavimət göstəməsələ, odu da Məkkə camaatına hücum etməyəcək. /Ədülmüttəli cava vedi /-iz də döyüş istəmiik. Həəşə qoşunu ilə mühaiə etməyə qadi də deyilik. /Ədülmüttəli Kəəyə təəf işaə edəək dedi /-u, Allahın hömətli evidi. u, onun dostu İahimin (ə) evidi. Yalnız Allah öz evini müdafiə etməyə qadidi. Onu qoumaq üçün izim kifayət qədə qüvvəmiz yoxdu. /Əəhənin göndədiyi kişi dedi /-Əgə sizin mühaiə etmək fikiniz yoxdusa, onda padşah sizinlə danışmaq istəyi. /Ədülmüttəli həəşəli Əəhə ilə müzakiə etmək və söhətləşmək üçün Məkkədən çıxdı. /Əəhə öz taxtında əyləşmişdi. Onun üçün qiymətli xalıla səilmişdi. /Əəhə Ədülmüttəlii gödükdə onun vüqa və heyəti üəyinə otudu. Hömət əlaməti olaaq yeindən qalxdı. Güləüzlə onu qaşıladı. Onu öz yanında taxtın üzəində əyləşdii, söhətə aşladı. Ona aşa salmaq istəyidi ki, o, ua yalnız i məqsədə göə gəli və o da Kəə evini dağıtmaqdı. Əəhə təcüməçiyə üzünü tutaaq dedi /-Ondan souş, gö i istəyi vamı? /Ədülmüttəli dedi /-Həəşə qoşunu mənim iki yüz dəvəmi götüü. Mən onlaı istəyiəm. /Əəhə onun sözləinin təcüməsini eşitdikdə çox təhqiamiz nəzələ Ədülmüttəlii süzəək dedi /-Səni gödükdə çox hömətli i şəxsə ənzətdim, lakin göüəm ki, elə deyilsən. Sənin və ata-aalaının hömət etdiyi evi qoyu, məndən öz dəvələinin qaytaılmasınımı istəyisən? /Ədülmüttəli Əəhəyə axaaq cava vedi /-Mən dəvələin sahiiyəm, Kəə evinin isə onu qouyacaq sahii vadı. /Əəhə məsxəə ilə dedi /-Məncə yox. /Ədülmüttəli isə çox möhkəm iman və axayınlıqla dedi /-Tezliklə göəcəksiniz. /Əəhə naahat oldu və müzakiəni sona çatdımaq üçün yeindən qalxdı. Ədülmüttəli də ayağa dudu. O, Kəəyə yollandı. Kəənin müqəddəs qapısının dəstəyini tutu, təpətdi və ağlayaaq dedi /-İlahi! Hə i insan təhlükəni və düşməni evindən uzaqlaşdıı. Sən də düşmənini evindən uzaqlaşdı! / /HÜCUM / /Səhəin ilk saatlaında Həəşə qoşunu Kəəyə təəf iəliləməyə aşladı. Kəəni dağıtmaq üçün ayılmış ağ fil qoşunun önündə həəkət edidi. /Əəhə təpənin aşından öz qoşununun iəliləməsinə axıdı. O inanıdı ki, əələin hömət etdiyi Kəəni tezliklə vianəyə çeviəcəkdi. /Onla elə qəaa gəlmişdilə ki, öncə ağ fil Kəəni titədi ilk zəəni vusun və sona əsgələ külüng və nizələlə onu yelə yeksan etsinlə. /Məkkə camaatı Kəə ətafındakı dağlaın aşından tamaşa edi, oada aş veən hadisələi gömək istəyidilə. Onla İahim Xəlilin (ə) tikdiyi evə atıq ümidsizliklə axıdıla. /Ədül-müttəli hamıdan çox nigaan idi. Məkkə taciləi də qəm-qüssə içində idilə. Lakin, onlaın qəm-qüssələi öz şəxsi mənafeləindən ötü idi. Çünki, Məkkə hələ qədimdən çox öyük i ticaət məkəzinə çevilmişdi. /Ədül-müttəliin oğlu Adullah Şama səfə etmiş, həyat yoldaşı Amənəni isə Ədül-müttəliin evində qoymuşdu. İndi Amənə də Məkkə camaatının yanında idi və hamilə olduğu uşaq aəsində fikiləşidi. / /FİLİN HƏƏKƏTİ / /Ağ fil Kəəyə yaxınlaşdı. Gözlənilmədən qəiə i hadisə aş vedi. Fil öz sahiinin sözünə axmayaaq dayandı. Gei qayıtmaq istəyidi, lakin, fili süən onu qamçıyla möhkəm vuudu. Amma, unun da faydası olmadı. aş səkədə olan Əəhə təəccülə macəaya axı və qəzələ öz məmulaının aşına qışqııdı. /Fili minən şəxs mümkünsüz işi göməyə çalışıdı. O çalışıdı ki, fili Kəəyə təəf həəkət etməyə vada etsin. Lakin, fil i addım da iəli getmidi. /Qəiə i hadisə aş vedi. Fil dizi üstə yeə çökdü. Əm icasız qaldı. Çünki, fil itaətsizlik göstədi və heç kəs onu həəkətə gətiməyə qadi olmadı. /Əgə Əəhənin i zəə imanı olsaydı, odlu qamçı zəələi altında olan filin nəyə göə elə etməsi aədə fikiləşədi. Lakin, o, qüulu idi və öz hakimiyyət və öyüklük istəyindən aşqa i şey düşünmüdü. / /CƏHƏNNƏM YAĞIŞI / /Qəfildən üfüqdə uluda oxşa i qaaltı göündü. Lakin, o, qaaltı deyildi. Onla quş dəstələi, özləi ilə kiçik daşla gətiən Əail quşlaı idilə. u daşla alov şölələi tək isti idilə. /Quşla Həəşə əsgələinin aşlaı üzəinə uçu cəhənnəm yağışına aşladıla. Quşla i-iinin adınca dəstə-dəstə hücumla edidilə. i dəstə öz daşlaını atı və digə dəstə gəlidi. /Həəşə əsgələi aasında həc-məclik düşdü. Daşla düz hədəfə dəyi və işğalçıla milçək kimi yeə səilidilə. /Ədülmüttəli hadisəyə tamaşa edidi. Təvazökalıq halı onu üümüşdü və gözləindən iman palayıdı. əli, u, Allahın qüdəti idi. /Əəhə qaçan vaxt qamçı ilə atının axasını qana uladı. Amma, Əail quşlaı öz odlu güllələi ilə onu təqi edidilə. Əəhə öz ölkəsinin paytaxtı Sənaya çatdı. O, şəhəin qapısı yanında atından yıxıldı. Onun əəlmiş gözləi qoxu və həyəcanından xəə veidi. / /CANSIZ CƏSƏDLƏ / /Ədülmüttəli Kəəyə gəldi. Kəənin ətafına diqqətlə axdıqda oada çoxlu yanmış ədən müşahidə etdi. Oa çox qoxulu i döyüş meydanına çevilmişdi. / /NUUN DOĞULMASI / /Hələ Ədülmüttəli Kəənin xilas olma müjdəsini və Allahın işğalçıladan intiqam alması xəəini Məkkə camaatına veməmiş, müaək i övladının doğulma xəəini aldı. əli, Amənədən i uşaq doğulmuşdu. /Sevincindən Ədülmüttəliin üzü güldü. Çünki, i təəfdən Allah-təala öz evini qoumuş və digə təəfdən Amənə dünyaya xeyi və əəkətli i uşaq gətimişdi. /Ədülmüttəli nəvəsini qucağına aldı və dedi /-Adını Məhəmməd qoyuam. /Camaat təəccülə ondan souşdula /-Niyə u adı ona qoyusan? /Ədülmüttəli dedi /-İstəyiəm ye və göylədə təif olunsun. / /AMUL-FİL (FİL İLİ) / /Məkkə camaatı sevincək öz evləinə qayıtdıla. Ədülmüttəlisə Kəəni işğalçılaın muda ədənləindən təmizləmək üçün oa yollandı. /u xəə əə qəilələi aasında yayıldı. Kəənin höməti daha da atdı. Camaat o ili «Fil ili» adlandıdıla. /Həzət Məhəmməd peyğəmə o ildə dünyaya göz açdı. Qıx ilə yaxın i müddətdən və Həzət Məhəmməd peyğəməin (s) şəafətli ömündən qıx aha keçdikdən sona Cəayıl nazil olaaq ona peyğəməliyə çatmasını müjdə vedi. Müaək «Fil» suəsi, ilk suələdən olu, fil ilində aş veən hadisəni Məkkə camaatının yadına salı /«Ya Peyğəmə! Məgə əinin fil sahiləinə (Kəəni dağıtmaq üçün fillələ Məkkənin üstünə gələn həəş odusuna) nələ etdiyini gömədinmi?! /Məgə (əin) onlaın hiyləsini oşa çıxatmadımı?! /Onlaın üstünə əail quşlaı göndədi. /(O quşlal) onlaa siccil (cəhənnəm daşlaı) atıdı. /(əin) onlaı (həşəat təəfindən) yeyilmiş əkin yapağına döndədi!» /Ədülmüttəli cəddi İahim Xəlilin (ə) dini olan Hənif dininin adıcılı idi. Allah-təala Kəəni həəşiləin hücumundan xilas etdikdə, camaat Ədülmüttəliin məqamına və Sühan Allahın yanında onun dəyəinə vaqif oldula. Ədülmüttəli Hüəl, Lat və Üzza kimi ütlədən kömək istəmədi. O, yalnız Allahın dəgahına ağlayaaq üz tutdu. / /TİCAƏT / /Məkkə şəhəi çox mühüm i ticaət məkəzinə çevildi. Qüeyş kavanlaı yayda Şama, qışda isə Yəmənə ticaət səfələinə gedidilə. Qüeyş taciləi yolda digə qəilələin hücumundan amanda idilə və u, ütün əələin hömət əslədiyi Kəəyə göə idi. /Həzət Məhəmməd (s) peyğəməliyə seçiləndə Allah-təala Kəəni hücumdan xilasetmə lütfünü xatılatdı. O, özünün Qüeyşin ahat və təhlükəsiz səfələinə aid olan lütfünə də işaə edi, uyumuşdu /“1.(Allah fil sahiləini elə etdi) ki, Qüeyş (tayfası) i-iləi ilə ülfət etsinlə. /2.Elə i ülfət ki, qış və yay səfələində əqəa olsun. /3.elə isə (u dostluğun şükünü yeinə yetimək üçün) gəək Kəənin yeganə olan Allahına sitayiş edəsiniz ki, /4.Onlaa aclıq vaxtı yemək vedi və qoxu və təhlükədən amanda saxladı.” /Öz gündəlik namazlaımızda Allah-təalaya üz tutduğumuz zaman Kəəni yad etməliyik. Kəə Allahın möhtəəm evi, İahim (ə) və İsmayılın (ə) tikdiyi evdi. Diqqət yetimək lazımdı ki, u əzəmətli ev izim qüdət, izzət və iftixa nişanımızdı. Kəə islamın yeganə gövhəidi. Kəə islam dünyasının üəyi və ütün müsəlmanlaın qiləsidi.