QURANDA İNSAN ŞƏXSİYYƏTİ HAQQINDA NƏ BUYURULUR?
Quan nəzəində insan Allahın ye üzündəki xəlifəsi və mələkləin səcdə etdiyi i məxluqdu. Allah-təala ütün yaanmışlaı insandan ötü xəlq edi və onun ixtiyaına vei. «Casiyə» suəsinin 13-cü ayəsində oxuyuuq /وَسَخَّرَ لَكُمْ ما فِي السَّماواتِ وَما فِي الاَْرْضِ جَمِيعاً مِنْهُ /«Allah göylədə və yedə olan hə şeyi sizə tae eləmişdi». /«İsa» suəsinin 70-ci ayəsində oxuyuuq /وَلَقَدْ كَرَّمْنا بَنِي آدَمَ /«iz Adəm övladlaını (insanlaı) əziz (kəamətli) etmişik.» /u ayənin axıında isə uyuu /وَ فَضَّلناهُمْ... /«iz insanlaı üstün tutmuşuq». /«Tövə» suəsinin 38-ci ayəsində Allah-təala möminləə xita edi uyuu /أَرَضِيتُمْ بِالْحَيوةِ الدُّنْيا / /«Dünya həyatınamı azı oldunuz?!» /u ayə onu ildii ki, insanın şəxsiyyəti maddi dünyada hə şeydən çox qiymətli və üstündü. O, özünü (iman və əqidəsini) u dünyanın həyatına satmamalıdı. Misal üçün, təzə i maşın alan şəxs onu tozlu və palçıqlı yollada sümü. Çünki onun elə i maşını toz-topaqlı yolda süməyə heyfi gəli. Allah-təala da insanı məxluqlaın ən yaxşısı və özünün xəlifəsi yaadı. Heyf deyilmi ki, elə i dəyəli vücudunu günah ataqlıqlaında məhv etsin.?! Həqiqətən insan öz dəyə və qiymətini düzgün aşa düşsə, pis işləin adınca getməz. Amma özünü puç və zəlil hesa edən şəxsin hə i cinayət və pislik etməyi mümkündü. «Zuxuf» suəsinin 54-cü ayəsində oxuyuuq /فَاسْتَخَفَّ قَوْمَهُ فَاَطَاعُوهُ / /«Fion öz qövmünün şəxsiyyətini təhqi etdi. Sona camaat ona itaət etdilə.» Yəni Fion öz hökmləi ilə əvvəlcə camaatı şəxsiyyətsiz etdi. Onla da özləini puç və zəlil iləndən sona Fionun dedikləinə tae oldula. Amma u tayfa öz şəxsiyyətləini itiməsəydi heç vaxt Fion kimi zalım və şəxsiyyətsiz i padşaha tae olmazdıla.