Hz Peyğəmbər (s) Allahdan həya etməyi hansı əməllərə bağlı olduğunu buyurur?!


Kim Allahdan həya edirsə Bir gün Rasulullah (s) minbərə çıxır və səhabələrə müraciət edərək buyurur: - \"Allahdan həya edin!” Səhabələr dedilər: - \"Ya Rasulullah! Axı biz Allahdan həya edirik.”
Rasulullah (s) buyurdu: - \"Sizdən kimsə Allahdan həya edirsə heç bir gecə ölümü gözü önünə gətirmədən yatmasın,qarnına haram tikə qoymasın, zinadan çəkinsin, dilini, gözünü və qulağını haramdan qorusun, ölümü və öldükdən sonra çürüyəcəyini düşünsün, dünya zinətinə aldanmasın!


Hədislərə əsasən Gözəl əxlaqa malik olmayan, hansı nəticələrlə qarşılaşacaqdır?!


İslam dini davamlı olaraq öz ardıcıllarını gözəl əxlaqa dəvət etməkdədir. Pis əxlaqı isə həmişə məzəmmət etmişdir. Çünki pis əxlaq insan həyatına ancaq mənfi təsirlər göstərər. Bu təsirlər hansılardır?
1. İnsanın ruhi əzab çəkməsinə səbəb olar. Pis əxlaqın insana vurduğu ziyanlardan biri budur ki, insan ruhi əzab çəkər. Çünki bu cür insan ruhi şadlıq əvəzinə, həmişə qəmgin və narahat olar. Bu insanın qəmi bitməz.
2. İnsanlar pis münasibət bəsləyər. Pis əxlaq səbəb olar ki, onun ətrafında olan insanlar ona nifrət etsinlər və onunla fasilə saxlasınlar.
3. Yaxşılıqları aradan aparar. O zaman ki, insanın əxlaqı pis olar, hər nə qədər yaxşı əməl görsə də qarşı tərəfə həmişə minnət qoyar və ona dili ilə əziyyət verər. Bu cür yaxşılıqların dəyəri aradan gedər...


İmam Səccad (ə) onu təhqir edən şəxsin cavabında hansı duanı etdi?!


... Həzrət ayaqqabılarını geydi və ayağa qalxıb Quran ayəsi oxudu: \"O kəslər ki, qəzəblərini udar, xalqa güzəşt edərlər; Allah xeyir əməl sahiblərini sevir.”503 İmamı müşayiət edənlərdən biri deyir ki, biz İmamın ona təhqirlə cavab verməyəcəyini bilirdik. Hər halda onunla gəldik. İmam onu çağırdı, Əli ibn Hüseynəm dedi. Ev sahibi bayıra çıxdı. O əmin idi ki, İmam bir az əvvəlki təhqirə cavab verməyə gəlib.
Həzrət buyurdu: \"Bir qədər mənim yanımda qaldın, mənim haqqımda nələr dedin! Əgər mən sən deyən kimiyəmsə Allahdan bağışlanma diləyirəm, əgər dediklərin məndə yoxsa, Allah səni bağışlasın.” Həmin şəxs İmamın alnından öpdü və dedi: \"Dediklərim səndə yoxdur, mən özüm dediyim sözlərə layiqəm.” Rəvayətçi deyir ki, həmin şəxs İmamın əmisi oğlu Həsən ibn Həsən idi!


Allah-Təalanın (c.c) xüsusi bəndələrini fərqləndirən cəhətlər hansılardır?!


“Rəhman (olan Allah)ın (həqiqi) bəndələri yerdə sakit və təvazökarlıqla yol gedən və nadanlar onlara xitab edən zaman «salam» deyən kəslərdir”. (“Furqan” 63).
Uca Allah bu mübarək ayədə Öz xüsusi bəndələrinin sifətlərini açıqlamış və onları mədh etmişdir. Allah bu insanların iki mühüm sifətini bizlərə tanıtmışdır.
1. Yer üzərində təkəbbürlə yol getməzlər. Allahın xüsusi bəndələri o kəslərdir ki, özlərini rəzil sifət olan təkəbbürdən və lovğalıqdan uzaq tutarlar. Yer üzərində təvazökarcasına yol gedərlər. Təvazökarlıq – həqiqi möminlərin bariz sifətlərindəndir. Həzrət Peyğəmbər (s) buyurur: “Bəndəlikdə ən üstün insanlar o kəslərdir ki, böyük olduqları halda təvazö edərlər”. Həzrət Rəsuli-Əkrəm (s) başqa yerdə buyurur: “Təvazökarlıq insanın ucalmasını artırar. Ona görə də təvazö edin ki, Allah sizi ucaltsın”.
2. Başqaları ilə yaxşı rəftar edərlər. Allahın xüsusi bəndələrinin başqa sifəti odur ki, başqaları ilə yaxşı rəftar edərlər. Onlar nadanla qarşılan zaman onlar kimi rəftar etməzlər. Əksinə, onlarla ən yaxşı şəkildə rəftar edərlər...


Quran və hədislərdə qeyd olunan «Liqaullah» nədir?!


Cavab: Qurani-kərimdə qarşılaşdığımız kəlmələrdən biri də, «liqaullahdır». Liqaullah, ərəb dilindən tərcümədə «Allahla görüş» mənasını verir. Allah-təala cism olmadığımızdan onun adi gözlə görünməsi də, sözsüz ki, mümkün deyildir. Liqaullah dedikdə, qiyamət səhnəsində Allahın qüdrətinin müşahidəsi nəzərdə tutulur. Allahın mükafat, cəza, nemət və əzabı bu qüdrətin təzahürlərindəndir. Bu sözün başqa bir mənası da zahir yox, iç gözü ilə Allahın varlığına şahid olmaqdır. İnsan elə bir kamillik mərtəbəsinə çata bilər ki, Allah-təalanı sanki qəlb gözü ilə görər və onun varlığına bir zərrə də olsun şəkki qalmaz. Əlbəttə ki, bu hala yalnız yüksək paklıq, təqva yolu ilə yetişmək olar. «Nəhcül-bəlağə»də oxuyuruq: «Dostlarından biri Həzrəti Əlidən (ə) soruşdu: «Allahını görmüsənmi?»...


İslam əxlaqına görə Qonaqdan ac olduğunu soruşmaq olarmı?


Qonağa böyük əhəmiyyət verilməsi ilə yanaşı, onu təmtəraqla qəbul etmək nəhy olunur. İslam qonağın sadə şəkildə qəbul edilməsini tövsiyə edərək məsləhət görür ki, ev sahibi olanını müzayiqə etməsin, qonaq bunda artıq qəbulun intizarında olmasın.
İmam Sadiq (ə) buyurur: «Qonaqdan yemək yeyib- içməyəcəyini soruşmayın. İmkan çatan həddə süfrə açın». Açılmış süfrəni kasıb bilərək, təhqir etmək caiz deyil. «Sizə layiq süfrə aça bilmədim» demək olmaz. İmam Sadiq (ə) buyurur: «Açılmış süfrəni əskik bilən ev sahibi və qonaq azğındır».
Qonağın da öz vəzifələri vardır. Qonaq ona göstərilən yerdə oturmalı, ev sahibinin narahatçılığına səbəb olacaq hərəkətlərə yol verməməlidir...


İslam maarifinə əsasən Nasaleh ata-ana ilə nə etməli?


İmam Sadiq (əleyhissalam) buyurur: \"Üç şey var ki, onları yerinə yetirməkdə heç bir bəhanəyə yol verilmir:
1- Əmanəti öz sahibinə qaytarmaq, istər sahibi yaxşı adam olsun, istərsə də pis adam;
2- Əhd-peymana vəfadar qalmaq, istər əhd bağladığın adam yaxşı əməl sahibi olsun, istərsə də pis əməl sahibi;
3-Valideynə ehsan və yaxşılıq etmək, istər onlar əməlisaleh olsunlar, istərsə də olmasınlar.” Bu hədisə azacıq diqqət yetirməklə başa düşmək olar ki, ata-ana ilə yaxşı rəftar etmək vacib və onlarla pis rəftar etmək isə heç bir vəchlə caiz deyildir. İmam (əleyhissalam) buyurur ki, \"onlara ehtiram etmək vacibdir, hətta fasiq və qeyri-saleh olsalar belə.” Xatırlatmaq lazımdır ki, ata-anaya qarşı xoşrəftar olmaq məsiyət və günaha gətirib çıxaran hallar onlara itaət etməməklə tamamilə başqa-başqa şeylərdir, yəni əgər onlar İlahinin göstərişlərinin əksinə əmr versələr, həmin halda onlara itaət etmək olmaz, lakin onların məhəbbət və ehtiramları da unudulmamalıdır. Allah taala bu məsələyə toxunaraq buyurur: \"Əgər ata və anan sənin, Mənə qarşı şərik qoşmağına səy etsələr (həqiqət yolundan azdırmağa çalışsalar), onlara itaət etmə, amma dünyada onlarla yaxşı, gözəl rəftar et.”


İslam maarifinə əsasən \"Silеyе-rәhм” hаnsı şәrаitdә vаcibdir?


Cаvаb: Bilirik ki, аilә kiçik bir cәмiyyәtdir. Böyük bir cәмiyyәtin inkişаf еtмәsi üçün оnun fәrdlәri аrаsındаkı isti мünаsibәtlәrin rоlu böyükdür. Аilә bаğlаrının мöhkәмliyi tәkамülә böyük tәsir göstәrir. İslам ictiмаi bir din оlduğundаn silеyi-rәhмә böyük әhәмiyyәt vеrмişdir. Silеyе-rәhм vаcib sаyılмış vә оnun tәrk еdilмәsi böyük günаhlаrdаn hеsаb еdilмişdir. Qurаni-kәriмdә bildirilir ki, qiyамәt günü uyğun мәsәlә hаqqındа sоrğu-suаl аpаrılаcаqdır. Аyәdә buyurulur: \"Qоhuмluq әlаqәlәrinizi kәsмәkdәn hәzәr еdin. Şübhәsiz ki, Аllаh sizin üzәrinizdә nәzаrәtçidir. Bir şәхs hәzrәt Pеyğәмbәrin (s) хidмәtinә gәlib dеdi: \"Yахınlаrıм qоhuмluq әlаqәlәrini kәsib, мәni tәrk еtdi. İndi vәzifәм nәdir? Мәn dә оnlаrlа әlаqәмi kәsiммi?” Hәzrәt (s) buyurur: \"Әgәr sәn dә bu işi görsәn, Аllаh hамınızı tәrk еdәcәk vә hамınız Оnun мәrhәмәtindәn мәhruм qаlаcаqsınız.” Sоnrа hәzrәt Pеyğәмbәr (s) bu şәхsә üç мühüм göstәriş vеrdi: \"Әgәr bir şәхs sәninlә әlаqәsini kәsirsә, sәn оnun әksinә rәftаr еt, qоhuмluq vә dоstluq bаğlılığını unutма; bir şәхs sәni hаnsısа nемәtdәn мәhruм еtsә, sәn оnа yахşılıq еt vә оnu мәhruм qоyма; sәnә zülм еdәni bаğışlа...


İslam əxlaqında Həsəd ilə qibtənin fərqi nədir?!


Həsəd – xarlıq və özünü alçaq görməkdir ki, həsəd aparan özündə hiss edər. Onun ardınca arzu edər ki, başqaları malik olduqları nemətdən məhrum olsunlar. Həmin nemət ona çatsa da, çatmasa da. Bəs həsəd ilə qibtənin fərqi nədədir? Qibtə – elə bir ruhiyyədir ki, insan istəyir ki, başqalarının malik olduqları yaxşı sifətlərə o da malik olsun. Ancaq həmin şəxsin və onun malik olduqlarının məhv olmasını arzu etməz. Bəs həsədin amilləri hansılardır?
1. Batini xəbislik. Bəzi insanların batini o qədər xəbisdir ki, başqalarını nemət içində görməyə taqətləri yoxdur.
2. Xarlıq hiss etmək. Özlərini xar və kiçik hesab edərlər. Başqalarının kamalını görməyə taqətləri olmaz...


Başqalarının sirrini öyrənmək olarmı?


O kəs ki, insanlara qarşı bədgüman olar, onun sirlərini öyrənməyə çalışar ki, öz bədgümanlığı üçün şahid əldə etsin. O, bu yolla başqalarının əmin-amanlığını xətərə salmış olar.
İnsanların sirrini açmağa çalışmaq, əslində sui-zəndən qaynaqlanır. Nəticədə sui-zənni gücləndirər.
Həzrət Peyğəmbər (s) buyurur: “Ən pis insanlar – bəd güman bəsləyənlər və bədgümanların ən fasidi isə insanların sirrini açmağa çalışanlardır. İnsanların sirrini açmağa çalışanların ən alçağı – onların ən çox danışanıdır”. İnsanların sirrini açmağın təsirləri. İnsanların sirrini açmağın həm fərdi və həm də ictimai təsirləri vardır. Bu təsirlərə nəzər salaq. 1. Cəmiyyətin əmin-amanlığı təhlükəyə düşər. Əgər cəmiyyətdə insanların sirrini açmaq hissi güclənərsə, insanların ictimai əmin-amanlığı təhlükəyə düşər. Etimad, dostluq və qardaşlıq insanları tərk edər. O kəs ki, başqalarının eybini açmağa çalışar – özünə dost tapa bilməz. İmam Sadiq (ə) buyurur: “İnsanların sirrini açmağa çalışma ki, dostsuz qalacaqsan”...


��? G��?rc��?stan - ����slami T��?hqiqat qrupu 2012 . Flag Counter