Naməhrəm kişinin qadına sürücülük öyrətməsinin hökmü necədir?


Sual. Bir qadın şəri hicaba və iffətə riayət edərək, sürücülük məktəbində naməhrəm kişidən sürücülüyü təlim ala bilərmi?
Cavab: Əgər hicaba və iffətə riayət olunarsa və fəsada düşməyəcəklərinə əminlik olarsa, qadının naməhrəm kişidən sürücülüyü təlim almasının işkalı yoxdur. Amma bununla belə, yaxşı olar ki, qadının məhrəmlərindən biri onun yanında olsun. Daha yaxşısı isə budur ki, qadın bir qadından və ya məhrəm bir kişidən sürücülüyü təlim alsın. (Ali Məqamlı Rəhbər)


Tərkibində məstedici spirt olan ətirlərin hökmü nədir?


Cavab: Onlardan istifadə etməyin maneəsi yoxdur. Amma əgər onların tərkibindəki spirt, “əsli maye” və mütəxəssis rəyinə görə “məstedici” spirtdirsə, ehtiyata görə bu spirt napakdır. Onun dəydiyi bədən və ya paltarla namaz qılmaq istədikdə, bədən və paltar paklanmalıdır. Amma əgər spirtin “əsli maye” deyilsə, yaxud hansı növ spirt olduğunu bilmirsinizsə, bu spirt pak hökmündədir. Onun dəydiyi paltarla qılınan namaz düzgündür və paltarı paklamağa ehtiyac yoxdur.


Namazda rükudan və səcdədən qalxarkən təkbir deməyin hökmü nədir?


Namazda rükudan və səcdədən qalxarkən təkbir deməyin hökmü nədir? Namaz əməlləri arasında təkbir (yəni “Allahü əkbər”) söyləmək müstəhəbdir. Hər bir namaz əməlinin axırında və növbəti əməlin başlanğıcında təkbir söyləməyin savabı var. Təkbir zamanı əlləri sifət bərabərinə qaldırmaq da bəyənilir. Amma diqqət yetirmək lazımdır ki, əhli-sünnə məzhəbinə görə təkbiri namaz əməlinin icrası zamanı deyirlər. Yəni məsələn, insan rükudan qalxdığı zaman və ya səcdədən başını qaldırarkən təkbir söyləyir. Amma şiə məzhəbində bədən aram (sakit) olduğu halda təkbir söyləmək olar. Yəni rükudan və səcdədən qalxa-qalxa təkbir demək cəfəri məzhəbində bəyənilmir...


İmam Hüseynin (ə) hərəmində müsafir namazl qəsr-yoxsa bütöv qılmalıdır?


Sual: İmam Hüseyn (ə) hərəminin hansı hüdudlarında müsafir öz namazını qəsr və ya tam qılmaqda seçim edə bilər?
Cavab: Məzarın yerləşdiyi otağa, məzarın baş və ayaq tərəfindən pəncərələrə, qapılara və kənar otaqlara qədər olan yerlərə, məzarın baş tərəfindən məscidə qədər olan yerə şamil olur.


Namazda kişi ilə qadın arasındakı məsafə nə qədər olmalıdır?


Namazda kişi ilə qadın arasındakı məsafə nə qədər olmalıdır? Namazın həm zahirinin, həm də mənəvi halının qorunması vacibdir. Namazı zahiri formalarından biri də qadın, kişi arasında olan uzaqlıq məsələsidir. Digər vacibi rükünlər kimi bu məsələyə də diqqət olunmalıdır. Bu barədə fəqihlərin iki nəzər vardır- bəziləri namaz halında kişi ilə qadın arasındakı məsafəni vacıb, bəziləri isə müstəhəb biliblər.
Ayətullah Xameneyi: Qadının kişidən bir qarış öndə və ya yanında durmasını iradı yoxdur.
Ayətullah Sistani: Bu halda ehtiyat vacibdir ki, namazlarını təzələsinlər. Birinci başlayanın namazı səhih, ikinci gəlib başlayan ehtiyat vacibə görə namazını yeniləsin...


Məhərrəm ayında təzə evə köçmək olarmı?


Məhərrəm ayında təzə evə köçmək olarmı? İslam hökmləri insanların həyatına çətinlik yox, asanlıq gətirmək məqsədi ilə Allah tərəfindən göndərilib. Təzə evə köçmək heş vaxt qadağan deyil, şəriətimizdə bunu qadağan edən heç bir məhdudiyyət yoxdur. Məhərrəm ayında da təzə evə köçmək olar. Lakin müsəlmanların hüzn və kədər günləri olan məhərrəmlik mövzümündə təzə evə köçən adam bir qaydaya riayət etməlidir. Dinimizdə bəzi məxsusi hallarda ziyafət vermək, dost-tanışları bir araya toplamaq bəyənilir. Belə hallardan biri də təzə ev tikməklə bağlıdır. Təzə ev tikib köçən adam yaxşı olar ki, israfa yol vermədən ziyafət təşkil etsin. Amma ziyafət şadlıq məclisi sayılır. Məhərrəmlik mövsümündə isə şadlıq məclisi keçirmək olmaz...


Əgər qadın hicaba riayət etmirsə, əri günahkar sayılırmı?


Əgər qadın hicaba riayət etmirsə, əri günahkar sayılırmı? İslam dini məcburiyyət dini deyil. Quranda da buyurulur ki, dində məcburiyyət yoxdur. İnsan dinin hökmlərinə könüllü və səmimi şəkildə riayət etməlidir. Əgər hökmlərə riayət etmirsə, özü günah qazanır. Hər kəs öz əməllərinə görə cavabdehdir. Lakin hər kəsin başqalarına nisbətdə müsəlmanlıq borcu da var. Bir kəsin günaha bulaşdığını görəndə onu çəkindirməli, nəsihət verməliyik. Buna İslam əxlaqında “nəhy ənil-münkər” deyirlər. Şərait imkan verdiyi halda günahkarın günahını görə-görə onu bu işdən çəkindirməmək insanın öhdəsinə məsuliyyət gətirir...


Marketlərdə alış-veriş zamanı karta yüklənən bonuslara görə verilən hədiyyələr halaldırmı?


Marketlərdə alış-veriş zamanı karta yüklənən bonuslara görə verilən hədiyyələr halaldırmı? Marketlərdə satılan mallar və o malların alışı zamanı ödənilən pullar market sahibinin mülkü sayılır və o mülkdən istifadə hüququ da marketin sahibinə məxsusdur. Əgər marketin rəhbərliyi öz alıcılarını alış-verişə həvəsləndirmək üçün könüllü şəkildə bu üsullardan istifadə edirsə, burda haram yoxdur. Alıcılar marketdə qoyulan qaydalara əsasən alış-veriş zamanı qazandıqları bonus ballarına uyğun olaraq onlara verilən hədiyyəni qəbul edə bilərlər. Eləcə də, əgər lotereya bileti əlavə pul ödənilmədən, alış-veriş müqabilində alıcıya təqdim edilirsə və müəyyən müddətdən sonra püşkatma yolu ilə qalıb seçilirsə, burda da günah yoxdur...


Qadın səcdə edərkən yaylıq onun alnı ilə möhür arasında qalsa nə etməlidir?


Qadın səcdə edərkən yaylıq onun alnı ilə möhür arasında qalsa nə etməlidir?Səcdə zamanı yeddi bədən üzvünün yerə dəyməsi lazımdır. Bunlar alın, iki əlin içi (ovuc), iki diz qapağı və iki ayağın baş barmaqlarıdır. Səcdə zamanı alın mütləq torpağın (möhürün) və ya torpaqdan çıxan, amma yeyilməyən və geyilməyən maddənin üzərində olmalıdır. Digər 6 üzvün torpaq və ya torpaqdan çıxan, yeyilməyən və geyilməyən maddə üzərində olması vacib deyil. Ovuclar, dizlər və ayaq barmaqları xalçanın üzərində də ola bilər. Həmçinin, alınla möhür arasında gərək maneə də olmasın. Əgər qadının hicabı alnı ilə möhürün arasında qalsa və bu maneəni aradan qaldırmasa, səcdə etibarsız sayılacaq. Buna görə də alnı möhürdən qaldırmadan ehmalca hicabı alınla möhürün arasından dartıb kənara çəkmək və səcdə zikrini söyləmək lazımdır.


Tacirlər gərək hansı 5 şeydən çəkinsinlər?!


Tacirlər gərək hansı 5 şeydən çəkinsinlər?!Əziz Peyğəmbərdən (s) belə bir hədisimiz vardır ki, buyurub: “O kəs ki, alış-veriş edir, gərək 5 şeydən uzaq olsun, əks halda alış-veriş etməsin: sələm, and içmək, malının eybini gizlətmək, satan zaman malını çox tərifləmək və alan zaman malı pisləmək”. Tacirlərin bir çoxu alış-veriş zamanı öz mənafelərini güddükləri üçün Allahı, Peyğəmbəri (s) unudurlar. İmamlarımızdan (ə) eşitdiyimiz hədislərdə də bunun açıq şahidi oluruq. İmam Əli (ə) bazara gəlir və öz yerində dayanıb deyərdi: “Salam olsun sizə, ey bazar əhli! Allahdan qorxun və and içməyin. Çünki and içmək malın bərəkətini aparar”. Həzrət (ə) başqa yerdə buyurur: “Ey dəllal insanlar! Az and için ki, bu əməl malı satdırar və (həqiqi) gəliri aradan aparar”. İmam Sadiq (ə) buyurur: “Allah Təala malını and içməklə satan insana nifrət edər”...


© Gürcüstan - İslami Təhqiqat qrupu 2012 . Flag Counter